1
دانشجوی دکتری روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران.
2
گروه روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
چکیده
زمینه: با گسترش پیچیدگیهای شغلی و روانی در حرفه معلمی، شناسایی سازوکارهای شناختی–هیجانی مؤثر بر بهزیستی این گروه ضروری است. پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش میانجی «تحمل پریشانی» در رابطه میان «نگرشهای ناکارآمد» و «احساس تنهایی» در معلمان شهر قم طراحی شد. روش بررسی:طرح پژوهش توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری بود. نمونه شامل ۱۳۷ معلم (میانگین سنی = ۴۳.۵۳ سال؛ ٪۶۶ زن) بود که با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از مقیاس نگرشهای ناکارآمد (DAS-26)، مقیاس تحمل پریشانی(DTS) و مقیاس تنهایی اجتماعیعاطفی(SELSA-S) جمعآوری شد و تحلیلها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و آزمون میانجیگری بارون و کنی انجام گرفت. یافتهها:نتایج نشان داد نگرشهای ناکارآمد با شدت احساس تنهایی همبستگی مثبت و معناداری دارد(β = 0.43, p < .001) و باتحمل پریشانی همبستگی منفی و معناداری نشان داد(β = –0.63, p < .001). همچنین تحمل پریشانی با تنهایی رابطه منفی معناداری داشت (β = –0.30, p = .012). آزمون میانجیگری نشانگر نقش میانجی ناقص تحمل پریشانی بود؛ بهطوریکه تقریباً ٪۲۸ از تأثیر نگرشهای ناکارآمد بر تنهایی از طریق کاهش تحمل پریشانی منتقل میشود. مقادیرR² نیز تبیین مناسبی برای احساس تنهایی (٪۴۳) و تحمل پریشانی (٪۴۰) نشان داد. نتیجهگیری:یافتهها حاکی از آن است که در کنار مداخلات شناختی-درمانی برای اصلاح نگرشهای ناکارآمد، طراحی و اجرای برنامههای آموزشی-تمرینی ویژه جهت تقویت تحمل پریشانی میتواند به کاهش احساس تنهایی و ارتقای سلامت روان معلمان کمک نماید.
1-Vanhalst J, Luyckx K, Van Petegem S, Soenens B. The detrimental effects of adolescents’ chronic loneliness on motivation and emotion regulation in social situations. J Youth Adolesc. 2018;47:162–76. .https://doi.org/10.1007/s10964-017-0686-4
3-Cacioppo JT, Hawkley LC, Crawford LE, Ernst JM, Burleson MH, Kowalewski RB, Malarkey WB, Van Cauter E, Berntson GG. Loneliness and health: Potential mechanisms. Biopsychosocial Science and Medicine. 2002 May 1;64(3):407-17.https://doi.org/10.1097/00006842-200205000-00005
4-Hawkley LC, Cacioppo JT. Loneliness matters: A theoretical and empirical review of consequences and mechanisms. Ann Behav Med. 2010;40(2):218–27. https://doi.org/10.1007/s12160-010-9210-8
5-Heinrich LM, Gullone E. The clinical significance of loneliness: A literature review. Clinical psychology review. 2006 Oct 1;26(6):695-718. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2006.04.002
6-Chau AKC, So SHW, Barkus E. The role of loneliness and negative schemas in the moment‑to‑moment dynamics between social anxiety and paranoia. Sci Rep. 2023;13(1):20775. https://doi.org/10.1038/s41598-023-47912-0
7-Karami A, Khodarahimi S, Ghazanfari F, Mirdrikvand F, Barigh M. The prediction of distress tolerance based on the feeling of loneliness and self-handicapping in students. Pers Individ Dif. 2020;161:109994. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.109994
8-Whiteford HA, Ferrari AJ, Degenhardt L, Feigin V. Cognitive theories and the role of dysfunctional attitudes in emotional dysregulation: A systematic review. Psychol Bull.2023;149(1):10–45. https://doi.org/10.1002/jclp.23604
9-Brown GP, Delgadillo J, Golino H. Distinguishing the Dimensions of the Original Dysfunctional Attitude Scale in an Archival Clinical Sample. Cogn Ther Res. 2023;47:69–83. https://doi.org/10.1007/s10608-022-10333-w
10-Lin GX, Szczygieł D. Emotion controllability beliefs, emotion regulation, and parental burnout. Current Psychology. 2025 Apr;44(7):5766-77. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07621-5
11-Singh V, et al. The Impact of Dysfunctional Attitudes and Emotion Regulation on Prosocial Behaviour in Adults. Int J Indian Psychol. 2023;11(2):188.https://doi.org/10.25215/1102.188
12-Muraosa H, Shirata T, Saito Y, Noto K, Suzuki A. Comparison of dysfunctional attitudes, cognitive vulnerability to depression, before and during the COVID‑19 pandemic in healthy participants. BMC Psychol. 2024;12(1):185. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01674-0
13-Agyapong V, Obuobi‑Donkor G, Burback L, Wei Y. Stress, burnout, anxiety and depression among teachers: a scoping review. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(17):10706. https://doi.org/10.3390/ijerph191710706
14-Oltean LE, Canache MG, Patrichi A, Rîmbu RI, Sîntoma D, Miu AC, Szentágotai-Tătar A. Loneliness and cognitive vulnerability factors: A systematic review focused on maladaptive cognitions. Journal of Evidence-Based Psychotherapies. 2024 Sep 1;24(3).https://doi.org/10.24193/jebp.2024.2.14
15-Moshtaghi M, Sameri F, Mokari Menshadi E, Khorramnia P, Jourasti V. Investigating the problematic use of cell‑phone in the relationship by feelings of loneliness and alexithymia with the mediating role of distress tolerance among medical science students. Int J Travel Med Global Health. 2024;12(4):216–24. https://doi.org/10.30491/ijtmgh.2024.454760.1413
16-Lass AN, Winer ES. Distress tolerance and symptoms of depression: a review and integration of literatures. Clin Psychol Sci Pract. 2020;27(3):e12336. https://doi.org/10.1111/cpsp.12336
17-Cohen J. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. London: Routledge; 2013.
18-Weissman AN, Beck AT. Development and validation of the dysfunctional attitude scale: A preliminary investigation. Cogn Ther Res. 1978;2(3):263–71. https://coilink.org/20.500.12592/3sez69j
19-Ebrahimi A, Mousavi G. Development and validation of the 26-item version of the Dysfunctional Attitude Scale (DAS-26): Factor structure, reliability, and validity in outpatient psychiatric patients. Journal of Ilam University of Medical Sciences. 2013;21(5):20–28. http://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-210-fa.html) .In Persian(
20-Beck AT, Brown G, Steer RA, Weissman AN. Factor analysis of the Dysfunctional Attitude Scale in a clinical population. Psychol Assess. 1991;3(3):478–83. https://doi.org/10.1037/1040-3590.3.3.478
21-Simons JS, Gaher RM. The Distress Tolerance Scale: development and validation of a self‑report measure. Motiv Emot. 2005;29(2):83–102. https://doi.org/10.1007/s11031-005-7955-3
22-Esmaeilinasab M, Andami Khoshk A, Azarmi H, Samarrakhy A. Predictive role of emotion regulation difficulty and distress tolerance in student addiction. Addiction Research. 2014;8(29):49–63. https://sid.ir/paper/113700/fa)In Persian(
23-Shams J, Azizi A, Mirzaei A. Relationship between distress tolerance, emotion regulation, and smoking dependence in students. Hakim Health Systems Research. 2009;13(1):11–18. http://hakim.tums.ac.ir/article-1-608-fa.html)In Persian(
24-DiTommaso E, Brannen C, Best LA. Measurement and validity characteristics of the short version of the social and emotional loneliness scale for adults. Educ Psychol Meas. 2004;64(1):99–119. https://doi.org/10.1177/0013164403258450
25-Jokar B, Salimi A. Psychometric properties of the short form of the social and emotional loneliness scale for adults. Behavioral Sciences Journal. 2011;5(4):311–17. https://sid.ir/paper/502401/fa)In Persian(
27-Baron RM, Kenny DA. The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. J Pers Soc Psychol. 1986;51(6):1173–83. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
28-Ryu J. Effects of skewness and kurtosis on normal theory based maximum likelihood test statistic in multilevel structural equation modeling. Behav Res Methods. 2011;43(4):1066–74. https://doi.org/10.3758/S13428-011-0115-7
29-Gefen D, Straub DW, Boudreau MC. Structural equation modeling and regression: guidelines for research practice. Commun AIS. 2000;4(1):7. https://doi.org/10.17705/1CAIS.00407
30-Dagenais M, Dufour JM. Durbin–Watson tests for serial correlation in regressions with missing observations. J Econometrics. 1985;27(3):371–81. https://doi.org/10.1016/0304-4076(85)90012-0
31-Miles J, Shevlin M. Applying Regression and Correlation: A Guide for Students. 2nd ed. London: SAGE; 2005.
32-Kline RB. Principles and Practice of Structural Equation Modeling. 4th ed. New York: Guilford Press; 2015.
33-Henseler J, Ringle CM, Sarstedt M. A new criterion for assessing discriminant validity in variance based structural equation modeling. J Acad Mark Sci. 2014;43(1):115–35. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
34-Chin WW. The partial least squares approach to structural equation modeling. In: Modern Methods for Business Research. 1998. p.295–336.
35-Conway CC, Naragon-Gainey K, Harris MT. The structure of distress tolerance and neighboring emotion regulation abilities. Assessment. 2021;28(4):1050–60. https://doi.org/10.1177/1073191120954914
36-McHugh RK, Otto MW. The empirical status of distress tolerance in the treatment of anxiety and avoidance: a systematic review. Clin Psychol Rev.2021;83:101941. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2020.101941
37-Jeffries ER, McLeish AC, Kraemer KM, Avallone KM, Fleming JB. The role of distress tolerance in the use of specific emotion regulation strategies. Behav Modif. 2016;40(3):439–51. https://doi.org/10.1177/0145445515619596
Burns JW, Machin MA. Emotional avoidance and depressive symptoms: a meta-analysis. J Behav Ther Exp Psychiatry. 2013;44(1):45–54. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2012.08.007
بنی هاشمی,سید جواد و ولایت مهر,محمد . (1404). نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین نگرشهای ناکارآمد و احساس تنهایی: یک رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت, 9(4), 403-413.
MLA
بنی هاشمی,سید جواد , و ولایت مهر,محمد . "نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین نگرشهای ناکارآمد و احساس تنهایی: یک رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری", سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت, 9, 4, 1404, 403-413.
HARVARD
بنی هاشمی سید جواد, ولایت مهر محمد. (1404). 'نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین نگرشهای ناکارآمد و احساس تنهایی: یک رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری', سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت, 9(4), pp. 403-413.
CHICAGO
سید جواد بنی هاشمی و محمد ولایت مهر, "نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین نگرشهای ناکارآمد و احساس تنهایی: یک رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری," سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت, 9 4 (1404): 403-413,
VANCOUVER
بنی هاشمی سید جواد, ولایت مهر محمد. نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین نگرشهای ناکارآمد و احساس تنهایی: یک رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری. فصلنامه علمی - پژوهشی, 1404; 9(4): 403-413.
