https://www.islamiilife.com/ سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت fa daily 1 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 https://www.islamiilife.com/article_247619.html زمینه و هدف: تعهد زناشویی سازه‌ای چندبعدی و حساس در زندگی خانوادگی است که از بسترهای فرهنگی–اجتماعی تأثیر می‌پذیرد. این پژوهش با هدف بررسی نقش باورهای مذهبی و عملکرد خانواده با میانجی‌گری انتظارات جنسیتی در تعهد زناشویی زوج‌های جوان انجام شد.روش‌ بررسی: طرح پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل زوج‌های جوان با حداقل ۵ سال زندگی مشترک بود. حجم نمونه اولیه بر اساس فرمول کوکران ۴۰۰ نفر برآورد شد که پس از حذف داده‌های ناقص، ۲۵۰ نفر تحلیل گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه عملکرد خانواده مک‌مستر، پرسشنامه پایبندی دینی جان‌بزرگی، پرسشنامه نقش‌های جنسیتی بم و پرسشنامه تعهد زناشویی آدامز و جونز بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر در نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند.یافته‌ها: دوسوگرایی مذهبی (0.762- = β)، ناپایبندی مذهبی (0.351 = β) و پایبندی مذهبی (0.235 = β) اثر مستقیم معناداری بر نقش جنسیتی داشتند. عملکرد خانواده نیز اثر مستقیم معناداری بر نقش جنسیتی نشان داد (0.081 = β). نقش جنسیتی به‌طور معنادار تعهد زناشویی را پیش‌بینی کرد (0.572- = β). همچنین باورهای مذهبی و عملکرد خانواده اثر مستقیم معناداری بر تعهد زناشویی داشتند. آزمون سوبل تأیید کرد که نقش جنسیتی به‌عنوان میانجی، رابطه باورهای مذهبی و عملکرد خانواده را با تعهد زناشویی تقویت می‌کند.نتیجه‌گیری: باورهای مذهبی و عملکرد خانواده از طریق نقش‌های جنسیتی بر تعهد زناشویی تأثیر معناداری دارند. بنابراین، توجه به باورهای دینی، کارکرد خانواده و انتظارات جنسیتی برای تقویت تعهد زناشویی در زوج‌های جوان ضروری است. https://www.islamiilife.com/article_247620.html هدف: قاعده «کما تدین تدان» حاوی یک اصل حاکم بر رفتارهای بشری است، نشانگر وجود ارتباط بین رفتار انسان با دیگران و بازخوردی که دریافت می‌کند. هدف این پژوهش ضمن تبیین این قاعده، به ویژه در روابط خانوادگی، بر یافتن نظریه‌های روانشناختی-اجتماعی معاصر در اثبات تأثیر رفتار انسان بر پیامدهایی که دریافت می‌کند، تمرکز دارد.روش بررسی: این پژوهش به صورت کتابخانه‌ای و با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی اسناد قرآنی و روائی و با مطالعه نظرات روانشناسان معاصر و تطبیق و تحلیل این دو زمینه صورت گرفته‌است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که در آموزه‌های دینی قاعده «کما تدین تدان» بر رفتار انسان‌ها به ویژه در حیطه روابط خانوادگی حکومت دارد. از طرف دیگر نظریه شناختی-اجتماعی بندورا با طرح مفهوم «فورچوئیتی» حاکی از تأثیر رفتار انسان بر پیامدهایی است که خود یا نسل او دریافت می‌کند.نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش طبق قاعده «کما تدین تدان» رفتار انسان به ویژه در روابط خانوادگی بر سرنوشت خود او یا خانواده و نسل او تأثیر می‌گذارد. رابطه مردان با زنان خارج از چارچوب خانواده موجب آسیب خانواده مرد در زمان حال یا در نسل او می‌گردد. این موضوع در نظریات شناختی-اجتماعی روانشناسان معاصر نیز مورد مطالعه قرار گرفته‌است . بندورا با طرح مفهوم شانس در نظریه یادگیری شناختی-اجتماعی نشان داده‌است که رفتارهای انسانی می‌توانند پیامدهایی را ایجاد کنند که دیر یا زود به گونه‌ای بازتاب یافته، خود فرد یا حتی نسل‌های بعدی را تحت تأثیر قرار دهد. https://www.islamiilife.com/article_247621.html زمینه و هدف: حقیقت سلامت معنوی در گرو سلامت سبک زندگی است و سبک زندگی الهی تنها سبک زندگی واقعی به شمار می‌رود. امام خمینی با خوانشی کاربردی از اسلام، دین را در زندگی انسان معاصر بازیابی نمود. روش بررسی: این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با تحلیل کیفی آثار امام خمینی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه متون دینی، بیانات و تألیفات امام گردآوری و سپس مؤلفه‌های مرتبط با آرامش در سلامت معنوی ساحت فرافردی، با تأکید بر عناصر گرایشی سبک زندگی الهی، استخراج و تحلیل شده است. یافته‌ها: تحلیل آثار امام نشان می‌دهد که آرامش‌بخش‌ترین گرایش در سلامت معنوی، ایمان به خداست. از مهم‌ترین مؤلفه‌های آن در سبک زندگی الهی می‌توان به «تحبب با خدا»، «رضایت به رضای حق تعالی» و «صبوری در مصائب» اشاره کرد. این مؤلفه‌ها نقشی چشمگیر در تحقق سبک زندگی الهی دارند؛ به‌گونه‌ای که قلب آرامش‌یافته از ایمان نه تنها با کسب احساس رضایت از زندگی از غم رهایی می‌یابد، بلکه می‌تواند از فرصت مواجهه با مشکلات، به تعمیق اعتماد هرچه بیشتر به مدیر هستی سوق یابد. نتیجه‌گیری: از منظر امام خمینی، آرامش در ساحت فرافردی سلامت معنوی، بدون ایمان به خدا و التزام عملی به مؤلفه‌هایی همچون رضایت و صبر، تحقق نمی‌یابد. این مؤلفه‌ها در یک چرخه صعودی، انسان را به سطح ایمانی بالاتری نائل می‌کنند و بستر اصلی سبک زندگی الهی را فراهم می‌آورند. بنابراین، بازخوانی این مؤلفه‌ها در اندیشه امام می‌تواند الگویی کارآمد برای دستیابی به سلامت معنوی واقعی در زندگی معاصر ارائه دهد. https://www.islamiilife.com/article_247622.html زمینه و هدف: خانواده بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی است و آگاهی از حقوق و تکالیف شرعی می‌تواند به استحکام آن کمک کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش حقوق متقابل همسران از دیدگاه اسلام بر صمیمیت زناشویی و شادکامی افراد متاهل انجام شد.روش بررسی: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. از میان افراد متاهل شاغل در دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال ۱۴۰۳، 120 نفر از کارکنان متاهل به صورت داوطلبانه انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (60 نفر) و کنترل (60 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش حقوق متقابل همسران از دیدگاه اسلام (تدوین‌شده توسط سید علی آیت) شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های شادکامی آکسفورد OHI (1990) و صمیمیت زناشویی بهشتیان (1390) جمع‌آوری و با آزمون تی زوجی و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم افزار آماری SPSS26 تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش حقوق همسران به طور معناداری باعث افزایش نمرات صمیمیت زناشویی و شادکامی در گروه آزمایش شده است (001/0p<). در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: آموزش حقوق متقابل همسران مبتنی بر دیدگاه اسلامی می‌تواند به عنوان یک مداخله مؤثر در بهبود کیفیت روابط زناشویی و افزایش شادکامی افراد متاهل به کار گرفته شود. ادغام این آموزش‌ها در برنامه‌های مشاوره خانواده و دوره‌های پیش از ازدواج پیشنهاد می‌شود. https://www.islamiilife.com/article_247623.html در جهانی که ربوبیت آن بر عهده پروردگاری بی همتا است، بدیهی است که هیچ اتفاق وابتلائی بدون حکمت نمی‌باشد؛ و یکی از شایع‌ترین ابتلائات که بشر همواره با آن درگیر بوده است، بیماری می‌باشد. دیدگاه بیمار نسبت به بیماری و شیوه تعامل وی با آن می‎تواند عاملی مهم در چگونگی سپری کردن رنج و ناآرامی در مدت بیماری باشد. روایات معصومان(ع) رهیافت‌هایی سودمند در بیان وظایف بیمار در مواجهه بهینه وکارآمد با بیماری در اختیار قرار می‌دهد. این تحقیق به صورت کتابخانه‌ای و با روش توصیفی تحلیلی و تحلیل مفهومی و اَسنادی صورت گرفته است. با استفاده از روش مذکور، روایات معصومان (ع) که بر وظایف بیمار در نظام درمان بر اساس روایات دلالت دارند، از کتاب دانشنامه احادیث پزشکی جمع‌آوری شده است. سپس، با توجه به اهداف تحقیق، دسته‌بندی و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن داشت که با توجه به روایات، وظایف بیمار تحت دو عنوان کلی: الف) وظایف بیمار در مواجهه با بیماری، ب) وظایف بیمار در پیشگاه پروردگار قرار می‌گیرد. طبق نتایج پژوهش در نظام توحیدی، وظایف بیمار در مواجهه با بیماری شامل: 1- پنهان داشتن بیماری، 2- اظهار بیماری نزد پزشک، 3- پرهیز از مصرف دارو تا حد امکان است؛ وظایف بیمار در پیشگاه پروردگار شامل: 1- صبر، 2- شکرگزاری، 3- دعا، 4- باور به آزمون الهی بودن بیماری، 5-عدم درخواست بیماری، 6- صدقه می‌باشد.