هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی شناختی – سیستمی گاتمن و الگوی مک مستر بر عدالت زناشویی زوج‌های متعارض انجام شد.
مواد و روش ها: روش پژوهش، از نوع آزمایشی با گروه کنترل و گمارش تصادفی بود. تعداد 60 نفر (30 زوج) به عنوان نمونه آماری با روش نمونه‌گیری در دسترس از بین زوج‌های متعارض مراجع‌کننده به مراکز مشاوره و روان‌شناسی خصوصی مناطق 2 و 3 شهر تهران انتخاب شدند. زوجین به صورت تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. ابتدا پیش‌آزمون عدالت زناشویی بر هر سه گروه اجرا شد، سپس هر کدام از گروه‌های آزمایش ده جلسه تحت آموزش زوج درمانی مبتنی بر نظریه گاتمن، زوج درمانی مبتنی بر نظریه مک مستر قرار گرفتند. پس از پایان جلسات آموزشی، از هر سه گروه پس‌آزمون گرفته شد. به منظور بررسی میزان ماندگاری آموزش ارائه شده، یک ماه پس از آموزش، از هر دو گروه آزمایش، مجدداً آزمون به عمل آمد.
یافته ها: یافته ها نشان داد که تفاوت میانگین عدالت زناشویی بین مراحل پیش‌آزمون با پس‌آزمون (01/0 p<) و پیگیری (01/0 p<) معنادار بود؛ که نشان داد اثر اجرای زوج درمانی سیستمی-شناختی گاتمن و زوج درمانی مبتنی بر الگوی مک‌مستر بر الگوهای ارتباطی زوج‌های متعارض پایدار بود.
نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر حاکی از این بود که زوج درمانی سیستمی- شناختی گاتمن و الگوی مک مستر، موجب بهبود عدالت زناشویی در زوج‌های متعارض شدند.