هدف: پژوهش حاضر با هدف آسیب‌شناسی وضع موجود برنامه درسی دوره متوسطه اول از منظر توجه به شایستگی‌های اخلاقی موردنظر اسناد تحول بنیادین آموزش‌و‌پرورش انجام شد.
مواد و روش‌ها:
روش پژوهش، ترکیبی(آمیخته) و جامعه آماری شامل الف): اسناد رسمی مرتبط با تحول بنیادین آموزش‌وپرورش و پژوهش های مرتبط با تربیت اخلاقی، ب): کتاب‌های درسی دوره متوسطه اول در سال‌‌تحصیلی1401-1400  ج): متخصصان برنامه‌ریزی‌ درسی دانشگاه‌های دولتی و دبیران شهر تهران می‌باشد. برای نمونه‌گیری از اسناد، از روش «سرشماری» و جهت نمونه‌گیری از کتب درسی و انتخاب صاحب‌نظران، از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی از نوع «هدفمند» استفاده شد. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های حاصل از بررسی «اهداف» و «محتوا»، از چک لیست تحلیل محتوای محقق‌ساخته و برای گردآوری داده‌های مربوط به نظر دبیران درباره «روش های یاددهی-یادگیری» و «شیوه‌های ارزشیابی» در برنامه‌درسی مذکور، از روش «پیمایشی» استفاده شد. هم چنین، به منظور شناسایی مضامین و مولفه‌های اخلاقی موردنظر اسناد تحول بنیادین از روش تحلیل اسنادی بهره گرفته شد. روایی(صوری و محتوایی) ابزار، با نظر متخصصان بررسی و تأیید شد. پایایی پرسشنامه‌ها نیز با فرمول آلفای کرونباخ محاسبه گردید.
یافته‌ها: داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آماری تحلیل و نتایج نشان داد وضعیت موجود تربیت اخلاقی در برنامه درسی دوره متوسطه مناسب نمی‌باشد. به‌گونه‌ای که در برنامه‌درسی دوره، درباره برخی از اهداف و مؤلفه‌های اخلاقی موردنظر سندتحول کم‌توجهی یا بی‌توجهی شده و روش‌های تربیتی و شیوه-های ارزشیابی مورداستفاده، از همخوانی کافی با معیارهای سندتحول بنیادین برخوردار نبوده‌است.
نتیجه‌گیری: در برنامه درسی دوره، درباره برخی از اهداف و مؤلفه های اخلاقی موردنظر سندتحول کم توجهی یا بی توجهی شده و روش های تربیتی و شیوه-های ارزشیابی مورداستفاده، از همخوانی کافی با معیارهای سندتحول بنیادین برخوردار نبوده است.