چالش‌ها و راهبردهای سنجش آمادگی تحصیلی کودکان بدو ورود به دبستان: مروری نظام‌مند بر پژوهش‌های داخلی در ایران

علیخانی, مصطفی; مینائی, اصغر; فرخی, نورعلی; عسگری, محمد; دستجردی کاظمی, مهدی

چالش‌ها و راهبردهای سنجش آمادگی تحصیلی کودکان بدو ورود به دبستان: مروری نظام‌مند بر پژوهش‌های داخلی در ایران

نویسندگان

مصطفی علیخانی ¹

اصغر مینائی ²

نورعلی فرخی ²

محمد عسگری ²

مهدی دستجردی کاظمی ³

¹ دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

² دانشیار، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

³ دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

یکی از اقدامات بسیار مهم سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور ایران، سنجش آمادگی تحصیلی کودکان بدو ورود به دبستان است اما این طرح با چالش‌های مهمی روبه‌رو است. بنابراین هدف مطالعه حاضر شناسایی چالش‌های موجود و ارایه راهبردهای لازم برای برو‌ن‌رفت از این چالش‌ها، به روش مرور نظام‌مند بود. بدین صورت که پایان‌نامه‌ها و مقالات منتشرشده در سال‌های 1370 تا 1400 در پایگاه‌های اطلاعاتی googlescholar، magiran، cilivica، SID، irandoc، و noormags، با جستجوی کلیدواژه‌های آمادگی تحصیلی، سنجش آمادگی تحصیلی، و آزمون آمادگی تحصیلی مورد بررسی قرار گرفت. که در نهایت براساس معیارهای ورود از بین 88 منبع مورد بررسی، 9 منبع وارد پژوهش و نتایج طبقه‌بندی، خلاصه و گزارش شد. ارزیابی حاصل از منابع بررسی‌شده نشان داد که فقدان مدل نظری داخلی و متناسب با فرهنگ، اتکا به هنجاریابی به‌جای ساخت آزمون، ویژگی‌های ضعیف روان‌سنجی، و استفاده غالب از نظریه کلاسیک اعتبار که به نظریه ضعیف روان‌سنجی شهرت دارد، مهم‌ترین چالش‌های این طرح بودند. با توجه به فقدان مدل بومی آمادگی تحصیلی، نیاز است به منظور تدوین یک مدل مفهومی برخاسته از فرهنگ و ساخت ابزارهای لازم مبتنی بر آن مدل، با استفاده از روش‌های جدید روان‌سنجی مانند نظریه سوال پاسخ و تحلیل شبکه، اقدام لازم صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها

آمادگی تحصیلی

دبستان

روان‌سنجی

سنجش آمادگی تحصیلی

کودکان

مرور نظام‌مند