هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی نرم‌افزار شناختی کاپیتان لاگ و بسته توانبخشی شناختی پارس بر حافظه فعال شنیداری و دیداری دانش‌آموزان دبستانی دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون بود.
مواد و روش ها: برای انجام پژوهش حاضر از روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس‌آزمون- پیگیری با گروه گواه آزمایش (دو گروه آزمایش: نرم افزار شناختی کاپیتان لاگ و بسته توانبخشی شناختی پارس و یک گروه کنترل) استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دبستانی ۹-۱۱ سال دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون بود که در سال ۱۳۹۹ به مراکز توانبخشی غیردولتی شهر تهران مراجعه نمودند. برای انتخاب آزمودنی‌ها از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند با جایگزینی تصادفی در گروه آزمایش و کنترل استفاده شد؛ بدین‌صورت که به روش نمونه‌گیری هدفمند ۴۵ نفر دانش‌آموز دبستانی دارای کاشت حلزون در دامنه سنی ۹ تا 11 سال که از معیارهای ورود برخوردار بودند انتخاب و در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) به شکل تصادفی و برابر (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. کودکان هر یک از گروه‌های آزمایش یعنی نرم‌‍‌افزار شناختی کاپیتان لاگ و بسته توانبخشی شناختی پارس به مدت ۱۲ جلسه آموزشی ۴۵-۳۰ دقیقه‎ای، هفته‌ای دو جلسه در برنامه درمانی شرکت کردند. برای گردآوری داده‌ها از آزمون حافظه فعال وکسلر استفاده شد.
یافته‌ها: برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی توکی و نرم‌افزار SPSS22 استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش نرم‌افزار شناختی کاپیتان لاگ بر حافظه فعال دیداری (001/0P=) دانش‌آموزان دبستانی دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون اثربخش است و این تاثیر تا مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است (001/0P=) اما اثربخشی این بسته بر حافظه فعال شنیداری دانش‌آموزان معنادار نبوده است (59/0P=). همچنین اثربخشی آموزش بسته توانبخشی شناختی پارس بر حافظه فعال دیداری (024/0P=) و شنیداری (002/0P=) دانش‌آموزان دبستانی دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون معنادار بود و این تاثیر تا مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است. نتایج آزمون تعقیبی توکی نیز نشان داد بین اثربخشی نرم‌افزار شناختی کاپیتان لاگ و بسته توانبخشی شناختی پارس بر حافظه فعال دیداری (225/0P=) دانش‌آموزان دبستانی دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون تفاوت معناداری وجود ندارد اما اثربخشی بسته توانبخشی شناختی پارس بر حافظه فعال شنیداری دانش‌آموزان به طور معناداری (046/0P=) بالاتر از نرم افزار شناختی کاپیتان لاگ بوده است.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بسته توانبخشی شناختی پارس بر حافظه فعال دیداری و شنیداری دانش‌آموزان دبستانی دارای آسیب شنوایی با کاشت حلزون تاثیر دارد اما نرم‌افزار شناختی کاپیتان‌لاگ تنها بر حافظه فعال دیداری دانش‌آموزان موثر بود.