زمینه و هدف: تعهد زناشویی سازه‌ای چندبعدی و حساس در زندگی خانوادگی است که از بسترهای فرهنگی–اجتماعی تأثیر می‌پذیرد. این پژوهش با هدف بررسی نقش باورهای مذهبی و عملکرد خانواده با میانجی‌گری انتظارات جنسیتی در تعهد زناشویی زوج‌های جوان انجام شد.

روش‌ بررسی: طرح پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل زوج‌های جوان با حداقل ۵ سال زندگی مشترک بود. حجم نمونه اولیه بر اساس فرمول کوکران ۴۰۰ نفر برآورد شد که پس از حذف داده‌های ناقص، ۲۵۰ نفر تحلیل گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه عملکرد خانواده مک‌مستر، پرسشنامه پایبندی دینی جان‌بزرگی، پرسشنامه نقش‌های جنسیتی بم و پرسشنامه تعهد زناشویی آدامز و جونز بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر در نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند.

یافته‌ها: دوسوگرایی مذهبی (0.762- = β)، ناپایبندی مذهبی (0.351 = β) و پایبندی مذهبی (0.235 = β) اثر مستقیم معناداری بر نقش جنسیتی داشتند. عملکرد خانواده نیز اثر مستقیم معناداری بر نقش جنسیتی نشان داد (0.081 = β). نقش جنسیتی به‌طور معنادار تعهد زناشویی را پیش‌بینی کرد (0.572- = β). همچنین باورهای مذهبی و عملکرد خانواده اثر مستقیم معناداری بر تعهد زناشویی داشتند. آزمون سوبل تأیید کرد که نقش جنسیتی به‌عنوان میانجی، رابطه باورهای مذهبی و عملکرد خانواده را با تعهد زناشویی تقویت می‌کند.

نتیجه‌گیری: باورهای مذهبی و عملکرد خانواده از طریق نقش‌های جنسیتی بر تعهد زناشویی تأثیر معناداری دارند. بنابراین، توجه به باورهای دینی، کارکرد خانواده و انتظارات جنسیتی برای تقویت تعهد زناشویی در زوج‌های جوان ضروری است.