سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

بررسی اثربخشی زوج‌درمانی گاتمن بر سبک‌های حل تعارض، خشونت زناشویی و تاب‌آوری خانوادگی زوج‌ها در دوران پاندمی ویروس کووید-19

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
هانیه مهرآبادی 1
سید علی کیمیایی 2
حسین کارشکی 3
1 کارشناسی ارشد مشاوره، گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار مشاوره، گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده. علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
زمینه و هدف: تعارض در هر رابطه زناشویی امری طبیعی محسوب می‌شود اما آنچه یک ازدواج را به پیوندی موفق بدل می‌کند، توانایی زوج‌ها در حل تعارض سازنده، عدم استفاده از خشونت و ارتقا تاب‌آوری در جهت مدیریت بحران‌های زندگی است. لذا هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی زوج‌درمانی گاتمن بر سبک‌های حل تعارض، خشونت زناشویی و تاب‌آوری خانواده در دوران همه‌گیری ویروس کووید-19 است.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش‌شناسی در زمره پژوهش‌های نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعه آماری شامل زوج‌های مراجعه‌کننده به کلینیک‌های پیوند و آفتاب شهرستان نیشابور بود که بر اساس خود اظهاری‌هایشان، با آغاز همه‌گیری ویروس کووید-19، تعارضاتشان به‌شدت افزایش‌یافته و از خشونت در هنگام بروز تعارضات استفاده می‌کردند. در این مطالعه حجم نمونه 24 نفر (12 زوج) بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه‌ زوج‌درمانی گاتمنی و کنترل گمارده شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه سبک‌های حل تعارض رحیم فرم تجدیدنظر شده (1996)، پرسشنامه تاکتیک‌های حل تعارض (CTS2) و مقیاس اندازه‌گیری تاب‌آوری خانواده (FRAS) بود. درنهایت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS -23 و روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره انجام شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که زوج‌درمانی به روش گاتمن منجر به افزایش کاربرد سبک‌های حل تعارض سازنده و کاهش استفاده از سبک‌های حل تعارض غیر سازنده در زوج‌های گروه آزمایش‌شده است (01/0>P). بعلاوه این مداخله منجر به کاهش خشونت زناشویی (01/0>P) و افزایش تاب‌آوری خانواده (001/0>P) در زوج‌های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، از زوج‌درمانی به شیوه گاتمن می‌توان به‌عنوان روشی مؤثر برای بهبود سبک‌های حل تعارض، کاهش خشونت زناشویی و ارتقا تاب‌آوری خانواده در شرایط بحرانی مانند همه‌گیری ویروس کووید-19 استفاده نمود.
کلیدواژه‌ها
تاب‌آوری خانواده
خشونت زناشویی
زوج‌درمانی گاتمن
سبک‌های حل تعارض
همه‌گیری ویروس کووید-19
  1. Chung GS, Chan XW, Lanier P, Wong PY. Associations between work–family balance, parenting stress, and marital conflicts during COVID-19 pandemic in Singapore. Journal of Child and Family Studies. 2023;32(1): 132-144.
  2. Liu H, Hsieh N. Marital status and happiness during the COVID‐19 pandemic. Journal of Marriage and Family. 2024;86(2):473-493.
  3. Pietromonaco PR, Overall NC. Applying relationship science to evaluate how the COVID-19 pandemic may impact couples’ relationships. American Psychologist. 2021;76(3):438-450.
  4. Martin LN, Giff ST, Ribeiro S, Fyffe S, Renshaw KD. Changes in relationship quality in the COVID-19 pandemic: Associations with pandemic stressors and couple communication. The American Journal of Family Therapy. 2024;52(2):176-192.
  5. Rahim MA. Toward a theory of managing organizational conflict. International journal of conflict management. 2002;13(3):206-235.
  6. Ünal Ö, Akgün S. Conflict resolution styles as predictors of marital adjustment and marital satisfaction: An actor–partner interdependence model. Journal of Family Studies. 2022;28(3):898-913.
  7. Emami P, Ghodsi P, Mirhashemi M, Abolma’ali Alhoseini Kh. Relationship between early maladaptive schemas and marital quality Mediated by Conflict Resolution Strategies in Married Women. Journal of Disability Studies. 2021;11(1):1-9. (Persian)
  8. Zare M, Taghavi MR, Aflakseir A. Predicting of marital commitment based on couples' conflict resolution styles, self-compassion and satisfaction of basic psychological needs. Clinical psychology studies. 2023;15(50):1-36. (Persian)
  9. Spencer CM, Stith SM, Cafferky B. What puts individuals at risk for physical intimate partner violence perpetration? A meta-analysis examining risk markers for men and women. Trauma, Violence, & Abuse. 2022;23(1):36-51.
  10. Bonache H, Gonzalez-Mendez R, Krahé B. Adult attachment styles, destructive conflict resolution, and the experience of intimate partner violence. Journal of interpersonal violence. 2019;34(2):287-309.
  11. Aguilera-Jiménez N, Rodríguez-Franco L, Rohlfs-Domínguez P, Alameda-Bailén JR, Paíno-Quesada SG. Relationships of adolescent and young couples with violent behaviors: Conflict resolution strategies. International journal of environmental research and public health. 2021;18(6):3201.
  12. Kourti A, Stavridou A, Panagouli E, Psaltopoulou T, Spiliopoulou C, Tsolia M, Sergentanis TN, Tsitsika A. Domestic violence during the COVID-19 pandemic: a systematic review. Trauma, violence, & abuse. 2023;24(2):719-745.
  13. Cirici Amell R, Soler AR, Cobo J, Soldevilla Alberti JM. Psychological consequences and daily life adjustment for victims of intimate partner violence. The International Journal of Psychiatry in Medicine. 2023;58(1):6-19.
  14. McKinley CE, Theall KP. Weaving Healthy Families Program: Promoting resilience while reducing violence and substance use. Research on social work practice. 2021;31(5):476-492.
  15. Prime H, Wade M, Browne DT. Risk and resilience in family well-being during the COVID-19 pandemic. American psychologist. 2020;75(5):631-643.
  16. Walsh F. Strengthening family resilience. Guilford publications; 2015.
  17. Walsh F. Family resilience: A framework for clinical practice. Family process. 2003;42(1):1-8.
  18. Cihan H, Var EC. Developing a model on the factors affecting family resilience in the COVID-19 pandemic: Risk and protective factors. Current Psychology. 2023;42(23):20259-20274. 
  19. Eales L, Ferguson GM, Gillespie S, Smoyer S, Carlson SM. Family resilience and psychological distress in the COVID-19 pandemic: A mixed methods study. Developmental Psychology. 2021;57(10):1563- 1581.
  20. Koohboomi ZH, Ghamari M, Hosseinian S. Predicting domestic violence against women during coronavirus quarantine based on cognitive flexibility: The mediating role of resilience. Iranian journal of family psychology. 2020;7(2):33-46.
  21. Jiang L, Wang M, Chen Y, Liu Q. Mediating role of resilience between family functioning and quality of life in patients with advanced colorectal cancer. Journal of psychosocial oncology. 2024;42(2):175-189.
  22. Vladislav EO, Marc G, Paica CI, Pop O. Family resilience in a social-ecological context–emotional difficulties and coping strategies. Frontiers in Psychology. 2024; 15:1421745.
  23. Mantler T, Shillington KJ, Yates J, Tryphonopoulos P, Jackson KT, Ford-Gilboe M. Resilience is more than nature: An exploration of the conditions that nurture resilience among rural women who have experienced IPV. Journal of family violence. 2024;39(2):165-175.
  24. Gurman AS, editor. Clinical handbook of couple therapy. Guilford Press; 2008 Jun 24.
  25. Gottman J. Why marriages succeed or fail. A&C Black; 2012 Apr 12.
  26. Gottman J, Silver N. What makes love last? How to build trust and avoid betrayal. Simon and Schuster; 2012 Sep 4.
  27. Gottman JM, Driver J, Tabares A. Repair during marital conflict in newlyweds: How couples move from attack–defend to collaboration. Journal of Family Psychotherapy. 2015;26(2):85-108.
  28. Haghighi H, Zarei E, Ghaderi F. Factor structure and psychometric characteristics conflict resolution styles questionnaire Rahim (ROCI-II) in Iranian couples. 2012;2(1):534-562. (Persian).
  29. Straus MA, Hamby SL, Boney-McCoy SU, Sugarman DB. The revised conflict tactics scales development and preliminary psychometric data. Journal of family issues. 1996;17(3):283-316.
  30. Panaghi L, Dehghani M, Abbasi M, Mohammadi S, Maleki GH. Investigating reliability, validity and factor structure of the revised conflict tactics scale. 2011;7(1):103-117. (Persian).
  31. Sixbey MT. Development of the family resilience assessment scale to identify family resilience constructs. University of Florida; 2005.
  32. Hosseini F, Hosseinchari M. The survey of validation and reliability of family resiliency scale. 2013;3(2):181-209. (Persian).
  33. Babcock JC, Gottman JM, Ryan KD, Gottman JS. A component analysis of a brief psycho‐educational couples' workshop: one‐year follow‐up results. Journal of Family Therapy. 2013;35(3):252-280.
  34. Gottman J, Gottman J. The natural principles of love. Journal of Family Theory & Review. 2017;9(1):7-26.
  35. Bradley RP, Drummey K, Gottman JM, Gottman JS. Treating couples who mutually exhibit violence or aggression: Reducing behaviors that show a susceptibility for violence. Journal of Family Violence. 2014; 29:549-558.
  36. Rueda HA, Yndo M, Williams LR, Shorey RC. Does Gottman’s marital communication conceptualization inform teen dating violence? Communication skill deficits analyzed across three samples of diverse adolescents. Journal of interpersonal violence. 2021;36(11-12):NP6411-40.
  37. Karimi A, Ahmadi S, Zahrakar K. The effectiveness of marital skills training based on the gotman’s Model in covert relational aggression of women. Journal of clinical psychology. 2020;11(4):13-22. (Persian)
  38. Friend DJ, Bradley RP, Gottman JM. Displayed affective behavior between intimate partner violence types during non-violent conflict discussions. Journal of Family Violence. 2017;32(5):493-504.
  39. Jalalvand D, Goodarzi K, Karimi J, Yaghoobi, A. Gottman Couple Therapy on Marital Burnout and Resilience of Conflicted Couples. Family counseling and psychotherapy journal. 2020;12(2):1-36. (Persian)
  40. Daryaye Lal, A, Akbari, B, Sadeghi, A. comparing the effectiveness of guttman model and emotion-focused therapy on couples' loneliness and resilience. journal of applied family therapy. 2022;3(2):188-205. (Persian)
  41. Brigance CA, Waalkes PL, Freedle A, Kim SR. Gottman's sound relationship house and relational resilience through infertility for couples. Journal of Marital and Family Therapy. 2024;50(4):933-952.
سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت
دوره 9، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 153-165