سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

شناسایی الگوهای ذهنی رفتارهای خشونت‌آمیز با استفاده از روش‌شناسی کیو: در میان هنرجویان هنرستانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
طاهره سلیمان نژاد 1
محمد سلیمان نژاد 2
1 مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، علوم پزشکی البرز، کرج، ایران
2 استادیار گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: سلامت دانش‌آموزان به‌عنوان سرمایه‌های اجتماعی، نقش کلیدی در آینده جامعه دارد. یکی از موارد مهم در حفظ این سرمایه، کاهش رفتارهای خشونت‌آمیز و بهبود جامعه‌پذیری آنان است. این پژوهش باهدف شناسایی الگوهای ذهنی مؤثر بر علل رفتارهای خشونت‌آمیز در میان هنرجویان هنرستان‌های شهر کرج انجام‌شد.
روش بررسی: پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ ماهیت و روش، اکتشافی بوده و به روش ترکیبی (کیفی-کمی) انجام‌شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های ساختارمند و جدول کیو گردآوری شدند. در بخش کیفی، با ۲۵ دانش‌آموز و کارکنان مدرسه مصاحبه و با استفاده از تحلیل تماتیک، دیدگاه‌ها در قالب ۶۵ گزاره و ۳۸ گویه استخراج گردید. در بخش کمی، کارت‌های حاوی این گزاره‌ها به ۲۲ دانش‌آموز دارای رفتارهای خشونت‌آمیز ارائه و با استفاده از تحلیل عاملی کیو و چرخش واریماکس، الگوهای ذهنی استخراج شد.
یافته‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که ۸ الگوی ذهنی به‌عنوان علل اصلی رفتارهای خشونت‌آمیز شناسایی‌شده‌اند. این الگوها به ترتیب شامل: چالش‌های اقتصادی خانوادگی، تعامل با دوستان دارای رفتارهای خشونت‌آمیز، گسست عاطفی در خانواده، تشویق به خشونت‌ورزی، بی‌انگیزگی تحصیلی، تمایل به نمایش هویت قلدرمنشی، میل به لذت طلبی و فروپاشی محیطی و فردی هستند.
نتیجه‌گیری: الگوهای ذهنی شناسایی‌شده، به‌خوبی دلایل رفتارهای خشونت‌آمیز دانش‌آموزان را تبیین کرده و می‌توانند مبنای طراحی مداخلات آموزشی و اجتماعی مؤثر قرار گیرند.
 
 
کلیدواژه‌ها
خشونت
دانش‌آموزان
روش‌شناسی کیو
الگوهای ذهنی
هنرستان
  1. Moini M. Sociological investigation of social and communication skills effective in preventing risky behaviors of young people (Shiraz city case study),. PhD dissertation in sociology, Shiraz University, Faculty of Economics, Management and Social Sciences, Department of Social Sciences 2014. [Persian] 
  2. Wright DR, Fitzpatrick KM. Social capital and adolescent violent behavior: Correlates of fighting and weapon use among secondary school students. Social Forces. 2006;84(3):1435-53.
  3. Guerra NG, Rowell Huesmann L, Spindler A. Community violence exposure, social cognition, and aggression among urban elementary school children. Child development. 2003;74(5):1561-76.
  4. Boxer P, Sloan-Power E. Coping with violence: A comprehensive framework and implications for understanding resilience. Trauma, Violence, & Abuse. 2013;14(3):209-21.
  5. Strøm IF, Thoresen S, Wentzel-Larsen T, Dyb G. Violence, bullying and academic achievement: A study of 15-year-old adolescents and their school environment. Child abuse & neglect. 2013;37(4):243-51.
  6. Benbenishty R, Astor RA. School violence in context: Culture, neighborhood, family, school, and gender: Oxford University Press; 2005.
  7. Espelage DL, Low SK, Jimerson SR. Understanding school climate, aggression, peer victimization, and bully perpetration: contemporary science, practice, and policy. School psychology quarterly. 2014;29(3):233.
  8. Sampson RJ, Raudenbush SW. Systematic social observation of public spaces: A new look at disorder in urban neighborhoods. American journal of sociology. 1999;105(3):603-51.
  9. al. SDe. The Relationship between Educational Justice and Violence (Case Study: Secondary Schools, District 1 of Shahrekord),. Journal of Continuity and Social Change. 2023;2(1):183-98. [Persian] 
  10. al. Se. The role of social behaviors and consequences of violence: a qualitative study with a grand theory approach,. Journal of Behavioral Science Research. 2020;19(2):204-10.
  11. al. He. Sociological study of the impact of lifestyle on aggression and urban vandalism of teenagers and young people in Lorestan province. Quarterly Journal of Cultural Society. 2018;10(2):1-28.
  12. al. YQe. »Teachers' experiences of the underlying factors of violence in schools: a phenomenological study«,. New Educational Ideas Quarterly. 2017;14(1):159-97.
  13. Ahmadi C. Investigating the level of verbal violence among secondary school students in Marivan city and the influencing factors,. master's thesis, Tabriz University 2016.  [Persian] 
  14. al. Pe. The relationship between the social bond created by the family and the interpersonal violence of male adolescents in Yazd city. Family Research Quarterly. 2009;6(21). [Persian] 
  15. Zarei A. Factors affecting the violence of boys' high school students in Tehran,. Master's thesis, Shahid Beheshti University. 2003. [Persian] 
  16. Machado B, Caridade S, Araújo I, Faria PL. Mapping the cyber interpersonal violence among young populations: A scoping review. Social Sciences. 2022;11(5):207.
  17. Le P-A, Hoang VM, Tran TTH, Khuong QL, Takeuchi M, Nguyen TL, et al. Violence and non-fatal injuries among Vietnamese in-school adolescents: national prevalence estimates and associated factors. International journal of injury control and safety promotion. 2022;29(2):197-206.
  18. Álvarez García D, Núñez Pérez JC, García Fernández T, Barreiro Collazo A. Individual, family, and community predictors of cyber-aggression among adolescents. European journal of psychology applied to legal context. 2018.
  19. Padilla JC. Examining Associations Between School Programming and Violence in Schools: California State University, Long Beach; 2016.
  20. Celbiş O, Karaoğlu L, Eğri M, Özdemir B. Violence among high school students in Malatya: a prevalence study. Turkish Journal of Medical Sciences. 2012;42(2):343-50.
  21. Ruangkanchanasetr S, Plitponkarnpim A, Hetrakul P, Kongsakon R. Youth risk behavior survey: Bangkok, Thailand. Journal of adolescent health. 2005;36(3):227-35.
  22. Organization WH. Global status report on preventing violence against children 2020. 2020.
  23. García-García J, Ortega E, De la Fuente L, Zaldívar F, Gil-Fenoy MJ. Systematic review of the prevalence of school violence in Spain. Procedia-social and behavioral sciences. 2017;237:125-9.
  24. Siegel LJ. Criminology: Theories, patterns, and typologies: Wadsworth Belmont, CA; 2001.
  25. Akers RL, Jensen GF. The empirical status of social learning theory of crime and deviance: The past, present, and future. Taking stock. 2017:37-76.
  26. Ahmadi H. Sociology of Deviations,. Tehran, Samit Publications 2004. [Persian] 
  27. Cho S. Mediating the strain-bullying perpetration relationship with impulsivity and social learning: Later sexual harassment and teen dating violence among midwestern middle school students. Journal of school violence. 2021;20(3):301-22.
  28. Moeidfar S. Iran's social issues (sociology of strata and vulnerable groups),. Science Publishing 2009.
  29. Khoshgovian Fard A. Q methodology,. Tehran: Research Center of Islamic Republic of Broadcasting Publications 2006. [Persian] 
  30. Bazargan A. An introduction to qualitative and mixed research methods: common approaches in behavioral sciences,. Tehran: Didar Publications 2007. [Persian] 
  31. Danai Fard HH, S Y and the Sheikhs, R. Q Methodology: Theoretical Foundations and Research Framework,. Tehran: Safar Publications 2012. [Persian] 
سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت
دوره 9، شماره 1
بهار 1404
صفحه 75-90