سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

تاثیر رفاه دیجیتالی بر سلامت روان و سبک زندگی اسلامی دانشجویان علوم پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اکرم حافظی 1
نرگس میرانی سرگزی 2
عصمت سوادی 3
احمد میرگل 4
سمیرا صمیمی 5
فاطمه محمودی 6
1 استادیار، گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکدۀ علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس نسیبه، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ، روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، ایران
3 عضو هیئت‌علمی، استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران
4 عضو هیئت‌علمی، استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ، روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، زاهدان، ایران
5 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکدۀ، روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
6 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
چکیده
هدف: دیجیتالی شدن ارتباطات، تغییراتی در سبک زندگی افراد جامعه‌ایجاد نموده است، توجه به‌سلامت روان و سبک زندگی دانشجویان علوم پزشکی به‌عنوان حامیان سلامت آیندۀ یک جامعه اسلامی از اهمیت زیادی برخوردار است. استفاده از شبکه­های اجتماعی منجر به دگرگونی فعالیت‌ها، تعاملات، معنویت در زندگی و گردآوری اطلاعات روزمرۀ دانشجویان شده است بنابراین پژوهش حاضر به بررسی تأثیر رفاه دیجیتالی بر سلامت روان و سبک زندگی اسلامی دانشجویان علوم پزشکی پرداخته است.
مواد و روش: پژوهش کاربردی حاضر، ازنظر میزان نظارت و کنترل از نوع تحقیقات میدانی و ازنظر گردآوری داده­ها از نوع پژوهش توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه زابل در نیمسال دوم سال تحصیلی 1402-1401 هستند که تعداد آن‌ها 1769 نفراست. حجم نمونه با کمک جدول کرجسی و مورگان 316 نفر به روش نمونه­گیری تصادفی– طبقه­ای برحسب جنسیت است که حجم هر طبقه (200 نفر زن و 116 نفر مرد) در نظر گرفته شد. ابزار گردآوری اطلاعات نیز پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ، پرسشنامه استاندارد کاربست شبکه­های اجتماعی مجازی خواجه احمدی و همکاران (١٣٩٥) و پرسشنامه سبک زندگی اسلامی تقوایی یزدی (1402) بود. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از جداول توصیف فراوانی، واریانس، انحراف استاندارد انجام‌شده و در بخش استنباطی، آزمون تی‌تست مورداستفاده قرار گرفت.
یافته­ها: طبق یافته‌های پژوهش: رفاه دیجیتالی بر علائم جسمانی و وضعیت عمومی، عملکرد اجتماعی، افسردگی و سبک زندگی اسلامی دانشجویان علوم پزشکی اثرگذار است (p≤0/05)، اما رفاه دیجیتالی بر اضطراب دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه زابل اثرگذار نیست (p≥0/05)
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر لازم است ارتقاء تاب‌آوری سلامت روان و رسیدگی به مسائل مرتبط با آن باید در اولویت سیاست‌های بهداشت عمومی دانشجویان علوم پزشکی قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
دانشجویان علوم پزشکی
رفاه دیجیتالی
سبک زندگی اسلامی
سلامت روان
  1. Islami, M. Curriculum in the age of information and communication technology. Tehran: Aizh. 2013. (Persian).
  2. World Economic Forum. The future of jobs report 2018. http://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2018.pdf, Date accessed November 10, 2018.
  3. Peters, D. Calvo, R. A. & Ryan, R. M. Designing for motivation, engagement and wellbeing in digital experience. Frontiers in Psychology, 2018؛ 9, 797.
  4. Orben, A. & Przybylski, A. K. The association between adolescent well-being and digital technology use. Nature Human Behaviour, (2019). 351, 1.
  5. Frey, C. B. & Osborne, M. A. The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? Technological Forecasting and Social Change, (2017). 114, 254–280.
  6. Al-Qallaf, C. L. & Al-Mutairi, A. Digital literacy and digital prosperity support learning. The Electronic Library, (2021). 34 (3), 522-547.
  7. Hart, M. Being naked on the internet: Young people’s selfies as intimate edgework. Journal of Youth Studies, (2016). 20(3), 301–315.
  8. Lyng, S. Edgework: The sociology of risk taking. New York: Routledge. (2005).
  9. Burr C, Taddeo M, Floridi L. The ethics of digital well-being: A thematic review. Science and engineering ethics. 2020 Aug;26(4):2313-43.
  10. Büchi M. Digital well-being theory and research. New Media & Society. 2024 Jan;26(1):172-89.
  11. Khudair, A. A. & Aloshan, M. S. Caregivers of autistic children: Seeking information in social media. In Presented at the international conference on information society, i-society 2015. IEEE (pp. 68–72).
  12. Toma, C. L. & Hancock, J. T. Self-affirmation underlies Facebook use. Personality and Social Psychology Bulletin, (2013). 39(3), 321–331.
  13. Burr, C. Taddeo, M. & Floridi, L. The ethics of digital well-being: A thematic review. Science and engineering ethics, (2020). 26(4), 2313-2343.‏
  14. Griffy-Brown C, Earp BD, Rosas O. Technology and the good society. Technol. Soc. 2018 Feb 1;52(1):1-5.
  15. Vanden Abeele MM. Digital wellbeing as a dynamic construct. Communication Theory. 2021 Nov 1;31(4):932-55.
  16. Sarinally, Shu. (2021). Lifestyle orientations and the adoption and use of Internetcentric technologies in Taiwan, Journal of Computer-mediated Communication, 1(3):90-160.
  17. Terkashund, F; Tahmasabi Limoni, p. Razavi, A. A. Design and validation of the conceptual model of the quality of digital library services in the National Library and Records Organization of Iran. Information and communication technology in educational sciences, 11th year, 4th issue, summer, (2021).27-45. (Persian).
  18. Kajbaf, M. B. Sajjadiyan, P. Kaviyani, M. & Anvari, H. The relationship between Islamic life style and happiness about life satisfaction among University students in Isfahan. Psychology and Religion, (2012).4(4), 61-74.
  19. Dadipoor S, Haghighi H, Madani A, Ghanbarnejad A, Shojaei F, Hesam A, et al. Investigating the mental health and coping strategies of parents with major thalassemic children in Bandar Abbas. J Educ Health Promot. (2015). 4:59.
  20. Zarkhani, M. Emetadi Far, A. and Khajapour Benadaki, K. The effects of belief in the attributes of divine actions in the Islamic lifestyle (a case study on the attributes of "mercy, forgiveness, and divine grace"), Islamic lifestyle centered on health, fifth volume, number 5, (special letter), (2021). 14-21. (Persian).
  21. Tagvai Yazdi, M. Investigating the impact of digital welfare on the educational works and Islamic lifestyle of the master's degree students of the Islamic Azad University of Sari in the era of Corona. Information and Communication Technology Quarterly in Educational Sciences, (2023). 13(3), 27-48. (Persian).
  22. Safi M, Noori S, Zare S, Azad MCorrelation of Islamic life-style and students' happiness in Bandar Abbas University of Medical Sciences. J Prevent Med. (2016). 3 (3):57-62. (Persian).
  23. Tagvi, M. R. Examining the validity and reliability of the public health questionnaire. Journal of Psychology, (2001). 4(5), 381-398. (Persian).
  24. Harri oinas, k. Lyytinen, K. Yoo, Y. (2010). social networks and information systems: ongoing and future research streams. Jornal of the association for information systems, 11: 61 - 68.
  25. Khan, S. B. Faisal, M. Rahman, M. M. & Jamal, A. Exploration of CeO2 nanoparticles as a chemi-sensor and photo-catalyst for environmental applications. Science of the total Environment, (2011). 409(15), 2987-2992.
  26. Boyd, D. M. & Ellison, N. BSocial network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of computer‐mediated Communication, . (2007). 13(1), 210-230.
  27. Pempek TA, Yermolayeva YA, Calvert SL. College students' social networking experiences on Facebook. Journal of Applied Developmental Psychology; (2009). 30(3): 227-38.
  28. Ellison NB, Lampe C, Steinfield C. FEATURE: Social network sites and society: current trends and future possibilities. Interactions. (2009). 16(1): 6-9.
  29. Hampton K, Wellman B. Neighboring in Netville: How the Internet Supports Community and Social Capital in a Wired Suburb. City & Community. (2003). 2(4): 277-311.
  30. Walther JB, Parks MR. Cues filtered out, cues filtered in: Computer-mediated communication and relationships. Handbook of interpersonal communication. (2002). 3: 529-63
  31. Toffler, A, third wave, translated by Shahindokht Khwarazmi, Tehran, Fakhte Publishing House, 10th edition. (2008), (Persian).
  32. Namaz Dost, F, if you are a cyborg, read it, Tehran, Bahar Publishing House. (2014),
  33. Sepehr, S, the mutual effect of family mental health and Islamic lifestyle, the fourth international conference on new findings of science and technology, Qom, (2017), https://civilica.com/doc/710973
  34. Morris, A. Coles-Kemp, L. & Jones, W. Digitalised welfare: Systems for both seeing and working with mess. In 12th ACM conference on web science companion(2020, July). (pp. 26-31).‏
  35. Zander, V. Gustafsson, C. Landerdahl Stridsberg, S. & Borg, J. Implementation of welfare technology: a systematic review of barriers and facilitators. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, (2021). 1-16.‏
  36. Steinert, S. & Dennis, M. J. Emotions and digital well-being: On social media’s emotional affordances. Philosophy & Technology, (2022). 35(2), 36.‏
  37. Elkefi, S. Trapani, D. & Ryan, S. The role of digital health in supporting cancer patients' mental health and psychological well-being for a better quality of life: a systematic literature review. International Journal of Medical Informatics, (2023). 105065.‏
  38. Marciano, L. Ostroumova, M. Schulz, P. J. & Camerini, A. L. Digital media use and adolescents' mental health during the COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in public health, (2022). 9, 2208.‏
  39. Imam Khomeini Educational and Research Institute (may God have mercy on him), Marafat Magazine, Vol 186, p. 9.
  40. Mahoney A. Religion and Conflict in Marital and Parent‐Child Relationships. Journal of Social Issues. 2005; 61(4): 689-706.

 

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت
دوره 8، شماره 4
زمستان 1403
صفحه 621-637