سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

طراحی و اعتبار یابی الگوی مشاوره‌ای مدیریت تعارضات زناشویی مبتنی بر رویکرد سهم‌گذاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استاد گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ایران
3 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ایران
4 دانشیار گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ایران
چکیده
هدف: هدف از انجام پژوهش حاضرمطالعه طراحی و اعتبار یابی الگوی مشاوره‌ای مدیریت تعارضات زناشویی مبتنی بر رویکرد سهم‌گذاری است.
روش: اطلاعات موردنیاز این پژوهش از طریق رویکرد کیفی و به شیوه نظریه زمینه‌ای انجام شد. ابتدا مشارکت‌کنندگان پژوهش جهت انجام مصاحبه، طبق اهداف و ملاک‌های تعیین‌شده (در پرسشنامه تعارضات زناشویی جمشیدی و همکاران (1395) نمره پایین‌تر از میانگین و در پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (1989) و پرسشنامه سبک زندگی سهم‌گذارانه اسمعیلی و همکاران (1400) نمره بالاتر از میانگین کسب کردند) انتخاب شدند. نمونه انتخابی شامل ۱۲ نفر از زوجین بود و برای استخراج داده‌ها، از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. اطلاعات حاصل از مصاحبه‌ها و نیز متون حاصل از رویکرد سهم‌گذاری، با استفاده از روش اشتراوس و کوربین در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و الگوی مدیریت تعارضات زناشویی مبتنی بر رویکرد سهم گذاری طراحی شد. سپس برای اعتبار یابی از روش گوبا و لینکلن (1985) استفاده گردید و الگوی طراحی‌شده توسط صاحب‌نظران و متخصصان مشاوره در حوزه مشاوره و زوج مورد ارزیابی و اصلاح قرار گرفت.
 یافته‌ها: الگوی مشاوره‌ای مدیریت تعارضات زناشویی مبتنی بر رویکرد سهم گذاری جهت کاهش تعارضات زناشویی با عوامل زمینه‌ساز، عوامل علی، راهبردها و عامل مداخله‌گر استخراج شد. در ادامه جهت پاسخ به سؤال دوم پژوهش، اعتبارسنجی الگوی مستخرج نیز تحت نظارت متخصصان حوزه تعارضات زناشویی ارائه شد.
نتیجه‌گیری:  پژوهش حاضر نشان می‌دهد بهره‌گیری از الگوی مدیریت تعارضات زناشویی می‌تواند در حل و یا کاهش تعارضات زناشویی پیش‌بینی کننده خوبی باشد و می‌تواند مراجعین را به سطوح بالاتری از آگاهی از نقش خود در رابطه زناشویی ببرد.
کلیدواژه‌ها

  1. اسمعیلی، معصومه. (1393). ارائه الگوی خانواده‌درمانی سهم‌گذاری در حل تعارضات خانواده. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، (20) 5، 57-27.
  2. اسمعیلی، معصومه. (1394). بررسی عوامل خود درمان‌بخش تعارضات زوجین در مبانی روابط چهارگانه انسانی (ارتباط باخدا، خود، هستی و دیگران) از نگاه جوادی آملی.فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده (31) 10، 89-105.
  1. اسمعیلی، معصومه؛ دهدست، کوثر؛ قبادی، شهاب؛ عسگری، محمد.(1399). مطالعه کیفی الگوی سهم‌گذاری در مشاوره با رویکرد اسلامی و نقش آن در پایداری تغییرات نوع اول، دوم و سوم مراجعان. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی؛ ۵ (۴): ۳۲-۷.
  1. اسمعیلی، معصومه؛ شاداب مهر، فهیمه؛ و دهدست، کوثر. (1402). تدوین و بررسی برخی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه سبک زندگی سهم گذارانه. فصلنامه علمی پژوهش‌های مشاوره.22(86): 56-87.
  2. اسمعیلی، معصومه؛ مرادی، میترا؛کرمی‌قهی، محمدتقی. (1401). الگوی گفتمان امید با محوریت سهم‌گذاری. علوم روان‌شناختی، ش 111، 460-442.
  3. حاجی هاشم، فاطمه (1399). طراحی الگوی مشاوره‌ای " اخلاق ارتباطی "مبتنی بر اندیشه و عمل امام موسی صدر با تمرکز بر رویکرد سهم گذاری و تعیین اثربخشی آن بر هویت جمعی دوره نوجوانی. پایان‌نامه دکتری. دانشگاه علامه طباطبایی.
  4. خدادادی سنگده، جواد؛ نظری، علی‌محمد؛ احمدی، خدابخش (۱۳۹۶). شاخص‌های سلامت خانواده و ارائه مدل مفهومی خانواده سالم اسلامی- ایرانی: مطالعه کیفی روانشناسی و دین. پاییز ۱۳۹۶ (۳۹) ۴۰
  5. دشتی، اعظم (۱۳۹۶). اثربخشی الگوی سهم گذاری در روابط همسایگی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
  6. دهدست، کوثر؛ اسماعیلی، معصومه. (1401). فرزند پروری اخلاق محور: تعریف، مبانی و اصول تربیتی مبتنی بر آرای علامه طباطبایی. پژوهش‌های مشاوره جلد ۱۹ پاییز ۱۳۹۹ شماره ۷۵ 290-326.
  7. دهدست، کوثر؛ امیدبخش، مژگان؛ قهرمانی مطلق، فاطمه. (1402). اثربخشی برنامه سازگاری با خانواده همسر مبتنی بر نظریه قرانی سهم گذاری در ارتقای رضایت زناشویی: مطالعه تک آزمودنی.(برگرفته از پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دستاوردهای روانشناسی بالینی. (9) 1.
  8. شاداب مهر، فهیمه؛ اسمعیلی، معصومه؛ رضا پور، یاسر. (۱۴٠۲). طراحی الگوی خود هماهنگ‌سازی مبتنی بر سهم گذاری در مدیریت تعارض با نوجوانان. رساله دکتری. کتابخانه دانشگاه علامه طباطبایی.
  9. شعبانی، منظر (۱۳۹۷). بررسی کیفی نقش گفتمان سهم گذاری در زنان رضایتمند و مطلقه. پایان‌نامه ارشد دانشگاه علامه.
  10. عسلی طالکوئی، سکینه؛ اسمعیلی، معصومه؛ برج علی، احمد؛ عسگری، محمد.(۱۴٠۱). طراحی و اعتبار یابی الگوی تعاملات والد-فرزندی مبتنی بر آموزه‌های قرآنی با تمرکز بر رویکرد سهم‌گذاری (مقاله مستخرج از رساله دکتری مشاوره). علوم تربیتی از دیدگاه اسلام سال دهم بهار و تابستان 1401 شماره 18.
  11. فتحی، الهام؛ اسمعیلی، معصومه؛ فرح‌بخش، کیومرث؛ دانشپور، منیژه (۱۳۹۴). تعارض و استراتژی‌های حل آن در زوجین رضایتمند. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی. ۶ (۲۴): ۲۹-۵۴.
  12. فهیمه، فداکار داورانی؛ سیفی، مریم؛ کاظمیان، سمیه.(1398) اثربخشی درمان مرور زندگی با منظر سهم گذاری بر بهبود عملکرد خانواده و الگوهای ارتباطی زنان باردار در بحران زلزله کرمانشاه (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد). روان‌شناسی تحلیلی شناختی سال دهم زمستان ۱۳۹۸ شماره ۳۹ 39 –
  13. مرادی، میترا؛ اسمعیلی، معصومه؛ کرمی قهی، محمدتقی (1401). الگوی گفتمان امید با محوریت سهم گذاری. علو روان‌شناختی دوره 21 بهار (خرداد) شماره. 111.

 

منابع انگلیسی:

  1. Brimhall, A. S. Bonner, H. S. Tyndall, L. & Jensen, J. F. (2018). Are you there for me? The relationship between attachment, communication, and relationship satisfaction of law enforcement officers and their partners. Journal of Couple & Relationship Therapy, 17(4), 338-361.
  2. Brimhall, A. S. Bonner, H. S. Tyndall, L. & Jensen, J. F. (2018). Are you there for me? The relationship between attachment, communication, and relationship satisfaction of law enforcement officers and their partners. Journal of Couple & Relationship Therapy, 17(4), 338-361.
  3. Bronfenbrenner, U. (1986). Ecology of the family as a context for human development: Research perspectives. Developmental Psychology, 22(6), 723–742.
  4. Bronfenbrenner, U. (Ed). (2005). Making human beings human, bioecological perspectives on human development. Sage Publications.
  5. Castellano, R. Velotti, P. Crowell, J. A. & Zavattini, G. C. (2014). The role of parents' attachment configurations at childbirth on marital satisfaction and conflict strategies. Journal of Child and Family Studies, 23(6), 1011-1026.
  6. Castellano, R. Velotti, P. Crowell, J. A. & Zavattini, G. C. (2014). The role of parents' attachment configurations at childbirth on marital satisfaction and conflict strategies. Journal of Child and Family Studies, 23(6), 1011-1026.
  7. Gottman, J. & Gottman, J. (2017). The natural principles of love. Journal of Family Theory and Review, 9(1), 7-26.
  8. Gottman, J. M. & Gottman, J. S. (2015). Gottman couple therapy. In Gurman, A. S. Lebow, J. L. & Snyder, D. K. (Eds.), Clinical Handbook of Couple Therapy (5th ed). (pp.129-157). Guilford Press.
  9. Gottman, J. M. & Krokoff, L. J. (1989). The relationship between marital interaction And marital satisfaction: A longitudinal view. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 57, 47—52.
  10. Gottman, J. M. & Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work (Second ed). Harmony Books.
  11. Gottman, J. M. (1979). Marital interaction: Experimental investigations. Academic Press.
  12. Gottman, J. M. (1999). The marriage clinic: A scientifically based marital therapy. W.W. Norton & Company.
  13. Gottman, J. M. Gottman, J. S. Cole, C. & Preciado, M. (2020). Gay, lesbian, and heterosexual couples about to begin couples therapy: An online relationship assessment of 40,681 couples. Journal of Marital and Family Therapy, 46(2), 218-239.
  14. Hahlweg, K. Markman, H. J. Thurmaier, F. Engl, J. & Eckert, V. (1998). Prevention of marital distress: Results of a German prospective longitudinal study. Journal of family psychology, 12(4), 543.
  15. Johnson, M. D. Horne, R. M. Hardy, N. R. & Anderson, J. R. (2018). Temporality of couple conflict and relationship perceptions. Journal of Family Psychology, 32(4), 445-455.
  16. Johnson, S. M. (2013). Broken bonds: An emotionally focused approach to infidelity. In Handbook of the clinical treatment of infidelity (pp. 17-29). Routledge.
  17. Mbwirire, J. (2017). Causes of marital conflicts in Christian marriages in Domboshawa area, Mashonaland East Province, Zimbabwe.
  18. Troupe, F. (2008). Marital conflict: a longitudinal study. The Florida State University
  19. Wijaya, A. P. & Widyaningsih, Y. A. (2020). The role of dyadic cohesion on secure attachment style toward marital satisfaction: A dyadic analysis on couple vacation decision. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 22(1), 119-142