1
دانشجو دکتری، گروه روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
2
استادیار، گروه روانشناسی، پژوهشگاه بین المللی المصطفی العالمیه، قم، ایران
چکیده
زمینه و هدف: الگوهای مختلفی از سبک زندگی در منابع اسلامی توصیف و گزارش شدهاند. یکی از منابع مهم که زندگی افراد و گروههای مختلف در آن مورد بررسی قرار گرفته است، نهج البلاغه میباشد. هدف پژوهش حاضر، مفهومسازی انواع سبکزندگی در نهجالبلاغه و تعیین مولفهها و بررسی میزان روایی آنها بود.
مواد و روشها: ابتدا با رویکردی کیفی با راهبرد «جستجوی واژگانی»، 264 گزاره دینی با استفاده از نمونهگیری هدفمند براساس اصل اشباع در منابع اسلامی جمعآوری و با استفاده از روش تحلیل کیفی محتوای متون دینی مورد بررسی قرار گرفت. سپس اعتبار یافتهها با استفاده از نظرات متخصصان ارزیابی شد.
یافتهها: یافتههای حاصل از پژوهش نشان داد سبکهای زندگی زهدورزی- سودمند دارای 16مولفه (پرهیز از محرمات، احساس آرامش و رضایت درونی، مقاومت در برابر سختیها، شکر نعمتهای الهی و...) ، دنیاگرایی- غفلتزده دارای 11 مولفه (حرص و آزمندی، آرزوهای طولانی، رنج و گرفتاری، بیپروایی در گناه و...) و اجتنابی- غیر فعال دارای 6 مولفه (استفاده نکردن از حلالها، بیتوجهی به خانواده، کوردلی، مذمتکردن دنیا، بیبصیرتی و گمراهی توسط شیطان) در نهجالبلاغه هستند.
نتیجهگیری: مولفههای انواع سبک زندگی از نگاه امام علی (ع) در این پژوهش، بیان شده است که زمینه مناسبی برای طراحی پرسشنامه سبک زندگی و تهیه بسته آموزشی و درمانی با این موضوع را فراهم کرده است.