سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

بررسی مقدماتی اصول و روش کاهش وزن از دیدگاه قرآن کریم و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
روش‌های مختلفی در روانشناسی و علوم تغذیه برای کاهش وزن شامل انواع روش‌های کاهش حجم غذا و وعده‌های غذایی، دارودرمانی، جراحی و ورزش پیشنهادشده است. شواهد تحقیقاتی نیز نشان داده برنامه‌های کاهش وزن در عمل، با موفقیت رضایت‌بخش و مورد انتظار همراه نبوده است. در این مقاله با روش تحقیق تحلیلی آیات قرآن کریم و روایات و روش کتابخانه‌ای، برنامه درمانی پیشنهاد کاهش وزن ارائه گردیده است. روش پیشنهادشده در اصول، اهداف، انگیزه، سنجش و روش با شیوه‌های رایج کاهش وزن، تفاوت اساسی دارد. قرآن کریم؛ رژیم غذایی و کاهش وزن را مطرح نکرده و هدف بزرگ‌تری را پیگیری می‌نماید و آن اسراف نکردن است. اگر اسراف نکردن را آموزش ببینیم، کاهش وزن نیز در پی خواهد آمد. ازاین‌رو ابزار سنجش اضافه‌وزن سنجش و محاسبه اسراف نکردن است، نه محاسبه مداوم وزن. همچنین در این روش هیچ‌گونه برنامه غذایی برای کاهش وزن مطرح نیست. درمجموع طرح درمانی پیشنهادی کاهش وزن بر اساس قرآن کریم و روایات در چهار مرحله ارائه می‌گردد. مرحله اول: آموزش مفهوم اسراف نکردن در خوردن و آشامیدن مرحله دوم: رعایت آداب غذا خوردن، مرحله سوم: خودکنترلی و مراقبه و مرحله چهارم: پیگیری و ارزیابی مداوم. نتایج این تحقیق به بررسی تحلیلی بیشتر متون اسلامی و تاییدات تجربی نیازمند است.
کلیدواژه‌ها

  1. ابن‌بابویه، محمد بن على‌(381 ق)، من لا یحضره الفقیه، مصحح، غفاری، علی‌اکبر، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، چاپ دوم،1413.
  2. الشیخ الکلینی، الکافی، المحقق / المصحح:‌ غفاری علی‌اکبر و آخوندی، محمد، الناشر: ‌ دار الکتب الإسلامیة، سنة الطباعة: 1407 ه.ق.
  3. المجلسی، الشیخ محمّد باقر بن محمّد تقی، بحارالانوار الناشر: مؤسسه الوفاء الطبعة: ٢، تاریخ النشر: ١٤٠٣ هـ. ق.
  4. أبی فراس، ورّام، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر، (605 ق)، الناشر: مکتبة الفقیه‌، مکان النشر: قم- ایران،
  5. سنة الطباعة: 1410 ق‌. دور الطباعة: الأول.
  6. الراوندی، لابی الحسین سعید بن هبه الله، الدعوات، تحقیق و نشر: موسسه امام المهدی (عج)-قم، الطبع الولی 1407 ه.ق.
  7. ابن بسطام (عبدالله و حسین)، طب الائمة، ترجمه حسین صابری و محمد صالحی، قم: مکتبه الحیدریه، ۱۴۱۶ ق. = ۱۳۷۵.
  8. النیسابوری، لابی عبدالله محمد بن عبدالله الحاکم، المستدرک علی الصحیحین. (ت 405 ه)، تحقیق: مصطفی عبدالقادر عطا، دارالکتب العلمیه-بیروت، الطبعه الولی 1411 ه.
  9. الطبرسی، اتبی الفضل علی (قرن السابع)، مشکات الانوار فی غرر الاخبار، تحقیق: مهدی هوشمند، دارالحدیث-قم، الطبعه الاولی 1418 ق.
  10. برقى، احمد بن محمد بن خالد (متوفاى حدود 274)، المحاسن، ناشر، دار الکتب الاسلامیة قم،1371
  11. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، (قرن ق 8). نشر شریف الرضی چاپ دوم 1374.
  12. زمخشری، ابوالقاسم محمود بن عمر، ربیع الابرار و نصوص الاخبار، ناشر: دار الذخائر،1369 چاپ اول.
  13. علی پور، احمد (1390)، مقدمات روانشناسی سلامت، انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ دوم.
  14. علی بن ابی‌طالب (ع)، غررالحکم، امام اول، گردآورنده: مهدی رجایی، انتشارات دار الکتب السلامی، قم، سال نشر،1410
  15. حلوانی، حسین بن محمد بن حسن بن نصر (قرن 5)، نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، محقق / مصحح: مدرسه الإمام المهدی عجل الله تعالى فرجه الشریف‌، ناشر: مدرسه الإمام المهدی عجل الله تعالى فرجه الشریف‌، قم،1408، چاپ اول؛ و چاپ و نشر، دارالحدیث، سازمان چاپ و نشر، ۱۳۸۳.
  16. طبرانی، سلیمان بن احمد (متوفی 360 ق)، المعجم الکبیر، تحقیق: حمدی عبدالمجید السلفی، دار احیاء التراث العربی-بیروت، الطبعه الثانیه.
  17. قرآن کریم
  18. مقدسی زاده بزار، مسعود؛ صالحی فدردی، جواد؛ کارشکی، حسین؛ پارکینسون، جان (1396)، نقش پردازش‌های شناختی در موفقیت یا شکست رژیم گیرندگان، فصلنامه روانشناسی شناختی، دوره 5، شماره 2. ص 1-14.
  19. محمدی ری‌شهری، محمد (1388)، دانش‌نامه احادیث پزشکی، چا دهم، انتشارات دارلحدیث قم.
  20. مشکینی الاردبیلی، للحاج المیرزا علی، الموتعظ العدیده، (ت 965 ه) مکتب الاعلام الاسلامی –قم، الطبعه الرابع 1406 ه.
  21. مستغفری، ابوالعباس، طب النبی، (م، ۴۳۲ ق)، مترجم احمد اکبرزاده،1390 انتشارات اکبرزاده.