سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

نقش پیشگیری اجتماعی در مواجهه با بد حجابی(مطالعه موردی شهر قم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران
2 گروه آموزشی حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
چکیده
در نظام حقوقی ایران با توجه به اصل چهارم قانون اساسی، حجاب به‌عنوان یک واجب شرعی تحت حمایت قوانین کیفری قرار گرفته است؛ با این حال به دلیل ناکارآمدی پاسخ‌های کیفری در بسیاری از پدیده‌های ضداجتماعی ازجمله بی‌حجابی، بازگشت به مقوله پیشگیری اجتماعی، امری اساسی است. پیشگیری، مهم‌ترین ابزار در کنترل ناهنجاری‌های اجتماعی است که در کالبد خود دربردارنده راهکارهای متنوع در بازدارندگی از پدیده مجرمانه و انحراف می‌باشد. در پیشگیری اجتماعی، به‌طور خاص نقش خانواده، آموزش، وسایل ارتباط جمعی و سیاست‌های کلی اجتماعی بسیار اهمیت دارد.
این مقاله از نوع کاربردی و برحسب نحوه گردآوری داده‌ها می‌توان آن را تحقیقی توصیفی دانست که از نوع پیمایشی بوده است. ابزار مورداستفاده، پرسش‌نامه محقق‌ساخته است. جامعه‌آماری این پژوهش عبارت است از قضات، روحانیون، معلمان، نظامیان، دانشجویان و بازاریان در شهر قم که به‌نحوی با مسئله حجاب و عفاف در ارتباط هستند. حجم نمونه با توجه به نوع تحقیق و دشواری در انتخاب آزمودنی‌ها تعداد 150 نفر که به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند تا به سؤالات پاسخ دهند. با توجه به یافته‌‌های به‌دست‌آمده، بالاترین میزان موافقت با تأثیرگذاری پیشگیری اجتماعی رشدمدار در پیشگیری از بدحجابی است. 
 
کلیدواژه‌ها

- قرآن
- ابراهیمی، شهرام. (1393). جرم‌شناسی پیشگیری، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
- باهنر، ناصر. (1394). آموزش مفاهیم دینی همراه با روان‌شناسی رشد، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
- خسروشاهی، قدرت‌الله. (1378). نگرش جرم‌شناختی به پدیده بی‌حجابی، مجموعه مقالات حجاب مسئولیت‌ها و اختیارات دولت جمهوری اسلامی ایران، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- جوان آراسته، حسین. (1392). اصل هشتم قانون اساسی، قم: انتشارات حوزه و دانشگاه.
- جوانی، امیری؛ وجیهه، مجتبی. (1395). بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راهکارهای مقابله با آن، نشریه تحقیقات فرهنگی ایران، شماره 36، صص 115-132.
- رایجیان اصلی، مهرداد. (1383). رهیافتی نو به بنیان‌های نظری پیشگیری از جرم، مجله حقوقی دادگستری، دوره جدید، شماره 48-49. 
- رفیع‌پور، فرامرز. (1376). توسعه و تضاد. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
- رفیعی، رضا. (1378). مبانی و اختیارات نظام اسلامی برای جلوگیری از بدحجابی در جامعه، مجموعه مقالات حجاب مسئولیت‌ها و اختیارات دولت جمهوری اسلامی ایران، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 
- رهبر، محمدتقی. (1390). ماجرای حجاب و عفاف، تهران: صدرا.
- ساعد، محمدجعفر. (1386). تأملی بر کارکردهای امر به معروف و نهی از منکر از منظر جرم‌شناسی پیشگیرانه، فصلنامه مطالعات بسیج، سال دهم، شماره 37، صص 71-100 قابل بازیابی از:  http://ensani.ir/file/download/article/20101211155126-338.pdf
- سلیمی، علی؛ ابوترابی، محمود. (1388). همنشینی و کجروی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 
- سید رضی، ابوالحسن. (1385)، نهج‌البلاغه، ترجمه دشتی، قم: غرفة الاسلام.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1414 ه. ق)، المفردات الفاظ القرآن، بی‌جا: دارالکتاب العربی.
- طیبی، ناهید. (1387). راهکارهای نهادینه‌سازی گسترش وپاسداری فرهنگ عفاف و حجاب، قم: پژوشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- طرحانی، منصوری؛ جمادی، عبدالرحیم؛ سید مهدی، رحیم. (1398)، رویکرد سیاست جنایی مشارکتی در قبال مسئله بی‌حجابی و بدحجابی، نشریه تعالی حقوق، شماره 4، صص32-58.
- غلامی، علی. (1392). مسئله حجاب، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
- قرائتی، محسن. (1387). امر به معروف و نهی از منکر، تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
- مطهری، مرتضی. (1394). مسئله حجاب، تهران: انتشارات صدر. 
- معین، محمد. (1371). فرهنگ فارسی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
- مهدوی، محمود. (1391). پیشگیری رشدمدار، تهران: سمت.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1391). مجموعه تقریرات، به کوشش شهرام ابراهیمی.