هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس ایران به منظور ارائه یک مدل مناسب با رویکرد کیفی - اکتشافی و با استفاده از تحلیل مضمون با رویکرد استقرایی انجام شده است.
مواد و روش ها: محیط پژوهش شامل منابع دسته اول پایگاه‌های اینترنتی و بانک‌های اطلاعاتی علمی معتبر در بازه زمانی 2004 تا 2020 و 1387 تا 1399 در حوزه مطالعات توسعه حرفه‌ای مدیران بود. به منظور جمع‌آوری مضامین اولیه، به روش نمونه‌گیری هدفمند به روش متوالی (به جای انتخاب یک نمونه ثابت حجم نمونه آنقدر افزایش می یابد تا زمانی که دیگر کافی باشد) تعداد 68 مقاله و کتاب داخلی و خارجی موردمطالعه قرار گرفت که با این تعداد نمونه محقق به اشباع نظری رسید. پس از کدگذاری و دسته‌بندی 118 مضمون اولیه، روایی محتوایی آن به دو روش کیفی و کمی (بررسی میزان توافق هر مضمون با استفاده از ضریب روایی محتوایی) انجام شد. با استفاده از ضریب هولستی، پایایی مضامین  96/0 برآورد شد.
یافته ها: شبکه مضامین مشتمل بر 3 مضمون فراگیر (فردی، درون‌سازمانی، برون‌سازمانی) و 9 مضمون سازمان دهنده و 104 مضمون پایه ترسیم گردیدعوامل شناسایی شده در این پژوهش نشان می دهد که توسعه حرفه ای مدیران مدارس، زیربنای توسعه آموزش و پرورش است، چرا که رهبری در مدارس تاثیر مستقیم بر روی یادگیرندگان دارد و نقش اساسی در توسعه کیفیت یادگیری دانش آموزان ایفا می کند.
نتیجه گیری: بدیهی است که توسعه حرفه ای مدیران وسیله ای برای بقا و ارتقای اثربخشی مدارس است.