سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت

خلاصه الحکمه، نگارشی طبی توأم با نگرشی توحیدی: الگویی برای آموزش اخلاق پزشکی هم‌زمان با آموزش موضوعات پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پزشک متخصص طب سنتی ایرانی، انجمن علمی طب سنتی ایرانی، شعبه استان قزوین، قزوین، ایران
چکیده
هدف: توحید در فرهنگ اسلامی معنای بلند و گسترده‏ای دارد و در اصل لغت، یکی گفتن و یکی کردن است. توحید، مبنایی‏ترین اصل دین است. پیامبر اکرم (ص) طب را نیز با نگرشی توحیدی می‏نگریسته و درمان را صرفاً مستند به خدای متعال می‏دانسته است. در میان حکمای ایرانی که بر پایه مبانی طبی اخلاطی کار می‏کرده‏اند، نگرش توحیدی در کتاب خلاصه‌الحکمه اثر عقیلی خراسانی بیش از بقیه حکما به چشم می‏خورد و این مطالعه، به بررسی ابعاد این موضوع پرداخته است.
مواد و روش‌ها: پژوهش کیفی بر بخش‌هایی از کتاب خلاصه‌الحکمه عقیلی خراسانی که ضمن مطالب علمی طبی، رنگ و بوی دینی داشت و تهیه فیش‏ها و بازخوانی مکرر آن‌ها و استخراج تم‌های اصلی و تحلیل محتوا، روش انجام این مطالعه است.
یافته‏ ها: موضوع‌های اصلی مطالعه عبارت‌اند از: "استناد طبیب به آیات قرآن و احادیث و روایات به‌منظور اثبات صحت علم خود"؛ "در نظر داشتن هدف الهی در معالجه بیماران"؛ "تسلیم محض در برابر خالق یکتا و اعتراف به دانش کامل او و دانش ناقص خود" و "توکل به خدا".
نتیجه ‏گیری: علی‌رغم اینکه کتاب خلاصه‌الحکمه یک منبع طبی است، رد پای تفکر توحیدی در آن به‌خوبی مشهود است. چنین موضوعی در منابع آموزشی طب جدید دیده نمی‏شود و حداکثر برخی از مباحث مشابه در ذیل واحد درسی اخلاق پزشکی گنجانده می‏شود. شاید یادآوری مداوم مباحث بنیادینی چون توحید هم‌زمان با یادگیری مطالب طبی، نقشی در اعتلای اخلاق پزشکی در میان دانشجویان داشته باشد.
کلیدواژه‌ها