هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی رفتار درمانی عقلانی هیجانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دیسترس ناشی از بیماری در افراد مبتلا به دیابت نوع دوم انجام شد.
مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون پیگیری بود.از میان کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم زن دارای پرونده در کلینیک پارسیان اسلام شهر در سال ۱۳۹۸ یک نمونه کل ۴۵ نفره با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (15 نفر) گمارده شدند. دو گروه آزمایشی اول و دوم به ترتیب جلسات 60 دقیقهای رفتار درمانی عقلانی هیجانی گروه کنترل در لیست انتظار ماند. ابزار مطالعه شامل پرسشنامه دیسترس ناشی از بیماری (پولونسکی و همکاران، 2005) در ۳ مرحله تکمیل شد. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از اجرای پرسشنامه از طریق نرم‌افزار spss24 در دو بخش توصیفی و استنباطی (تحلیل کوواریانس) انجام گرفت.
یافته ها: یافتهها نشان داد که هر دو مداخله به کار رفته در این پژوهش می‌توانند به‌طور معناداری دیسترس ناشی از بیماری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم را بهبود بخشیدند (05/0p<)، با این تفاوت که مداخله رفتار درمانی عقلانی هیجانی تاثیر بیشتری بر دیسترس ناشی از بیماری داشت. به علاوه درمرحله پس آزمون-پیگیری تفاوت معنی دار مشاهده نشد (05/0p<) که بیانگر پایداری تغییرات مداخله است.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، درمان پذیرش و تعهد و رفتار درمانی عقلانی هیجانی، مداخلات موثری در کاهش دیسترس ناشی از بیماری در بیماران مبتلا به دیابت داشتند و به متخصصان بالینی پیشنهاد میشوند.