2
گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
مقدمه: از آنجا که حفظ قرآن مورد توصیه پیامبر و امامان بوده، انتظار این است که تاثیرات مشهودی در حافظ قرآن و سبک زندگی او مشاهده شود. بنابراین هدف این پژوهش، بیان مراتب حفظ قرآن و تبیین تاثیر هر مرتبه بر سبک زندگی انسان براساس آموزههای قرآن بود. این تحقیق به روش کتابخانهای و با استفاده از رویکرد تحلیل محتوایی با بررسی آیات قرآن و استفاده از تفاسیر معتبر و همچنین روایات مرتبط در کتب روایی معتبر انجام شد. نتیجهگیری: حفظ قرآن که در آیات و روایات مورد توجه و تاکید است دارای مراتبی شامل حفظ الفاظ قرآن، حفظ مفاهیم قرآن، حفظ حدود قرآن و حفظ قلبی قرآن است. هر مرتبه میتواند مقدمهای برای مرتبه بالاتر باشد. تاثیر هر مرتبه از حفظ قرآن بر سبک زندگی متفاوت و منطبق با آن مرتبه است. حفظ الفاظ قرآن بهتنهایی تامینکننده همه مزایای ذکرشده برای حفظ قرآن نیست و تنها بعضی از مولفههای رفتاری فرد را تغییر میدهد. در مرتبهای بالاتر حفظ مفاهیم قرآن، در حیطه دانشی فرد تاثیرگذار است و زمینه دستیابی به تغییر رفتار و انطباق آن بر سبک زندگی براساس آموزههای قرآن را فراهم میآورد. حفظ حدود قرآن که همان عمل به دستورات قرآن است، انطباق رفتار انسان بر آموزههای قرآنی و در واقع تبلور عینی سبک زندگی قرآنی است. حفظ قلبی قرآن بهعنوان بالاترین مرتبه حفظ قرآن، باعث میشود علاوه بر تطبیق علایق، نظرات و گرایشهای انسان با مبانی قرآنی، اعمال و رفتار وی نیز بر این اساس شکل گرفته و سعادت دنیا و عقبی نصیب او شود.