هدف: مسئولیت‌پذیری مدیران نقش مهمی در بهبود مدیریت سازمان دارد. در نتیجه، هدف این پژوهش طراحی الگوی مسئولیت‌پذیری مدیران مبتنی بر نهج‌البلاغه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش بود.
مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش خبرگانی دانشگاهی و متخصصان آموزش‌وپرورش ایران در سال 1400 بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 15 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق بود که روایی آن با روش مثلث‌سازی تایید و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 88/0 بدست آمد. در نهایت داده‌ها با روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد نشان داد که برای الگوی مسئولیت‌پذیری مدیران مبتنی بر نهج‌البلاغه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش 42 مفهوم در قالب 14 زیرمضمون و 7 مضمون شناسایی شد. مضامین  شامل شجاعت (با 2 زیرمضمون تصمیم‌های جسورانه و توجه به منافع عامه)، توکل (با 2 زیرمضمون درک وجود خدا در بیرون و درون)، تقدیر (با 2 زیرمضمون جواب عمیق پرسش‌های بنیادی و درک معانی متفاوت زندگی)، ارزش‌ها (با 2 زیرمضمون ناراحتی برای غم دیگران و ارتباط پررنگ بین امور روزمره و معنویت)، وقت‌شناسی (با 2 زیرمضمون منظم‌بودن و سازماندهی امور)، مشارکت وجودی (با 2 زیرمضمون قابلیت تعمق و تفکر و اجتناب از خودرأیی) و سلامت نفس (با 2 زیرمضمون قابلیت شناسایی ابعاد متعالی خود و دیگران) بودند.
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، برنامه‌ریزی برای بهبود مسئولیت‌پذیری مدیران از طریق مضامین اصلی شجاعت، توکل، تقدیر، ارزش‌ها، وقت‌شناسی، مشارکت وجودی و سلامت نفس و با استفاده از زیرمضامین و مفاهیم ضروری است.