در دنیای پر رقابت امروزی، برای دستیابی به استعدادها، سازمان ها باید دیدگاهی فراتر از جایگزینی ساده نیروی کار داشته باشند. به همین دلیل برخی از صاحبنظران، موضوع جانشین پروری را دومین چالش اساسی پیش روی سازمان های امروزی قلمداد میکنند و بر این باورند که اگر سازمان ها، برنامه های مدون استراتژیک برای آن به ویژه در مشاغل کلیدی نداشته باشند، با مشکلات بسیاری روبرو خواهند بود. در این راستا، هدف این پژوهش، طراحی مدل جانشینپروری در سازمان گمرک با رویکرد داده بنیاد میباشد.  این پژوهش در چارچوب رویکرد کیفی و با به کارگیری روش تحقیق داده بنیاد انجام گرفته است. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختار یافته بوده و به منظور گردآوری اطلاعات، با به کارگیری روش نمونه گیری هدفمند با15 نفر از خبرگان شامل اساتید دانشگاه اموراقتصادی و دارایی و مدیران سازمان گمرک مصاحبه انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام گرفت. بر اساس آن، مدل کیفی پژوهش طراحی شد.  نتایج پژوهش حاضر، نشان دهنده استخراج بالغ بر 267کدباز، 102خرده مقوله یا مفهوم و 21مقوله استخراج و ویژگیهای آنها شناسایی شد که بکارگیری و توجه به همه آنها به صورت توامان می تواند شرایط دستیابی به جانشین پروری را فراهم کند. براساس نتایج این پژوهش، مقوله اصلی در این پژوهش را جانشینپروری در سازمان گمرک تشکیل میدهد. همچنین  شرایط علّی شامل ایجاد انگیزه و روحیه در کارکنان، ارتقا سازمان، تامین منابع انسانی مورد نیاز سازمان در اینده، ماندگاری تجارب و مهارتها در سازمان، امکان ایجاد خلا و وقفه در کار گمرک، ارائه خدمات با کیفیت بالا و پیچیدگی و منحصر بفرد بودن سازمان گمرک میباشد. پیامدهای بدست آمده در این پژوهش عباتند از: ایجاد انگیزه و خلاقیت، بهره وری و اثربخشی سازمان، توسعه سازمان و حصول به اهداف سازمانی و افزایش دانش و اگاهی که در صورت به کار بستن راهبردهای اموزش و افزایش مهارت، منابع اطلاعات سازمانی، مدیریت منابع انسانی، تدوین استراتژی و نظام جامع جانشین پروری و  فرهنگ سازی برای حصول جانشینپروری در سازمان گمرک امکان دستیابی به آنها فراهم است که در این میان عوامل داخلی و عوامل خارجی می تواند زمینه اجرای آنهارا فراهم آورد گرچه چالشها و موانع موجود از قبیل ضعف مدیریتی در جانشین پروری، سیاست زدگی و فشارهای بیرونی  در گمرک ممکن است این روند را کند نماید که می بایست در جهت برطرف کردن و کاهش اثرات زیانبار آن چاره اندیشی شود.