هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و درمان ذهن آگاهی مبتنی بر فعالسازی طرحواره‌های معنوی – اسلامی بر تاب آوری و خود کنترلی بود. پژوهش حاضر جزء طرح‌های نیمه آزمایشی با پیش آزمون -پس آزمون-پیگیری سه گروهی است.
مواد و روش ها: جامعه‌آماری پژوهش حاضر، کلیه زوجین دارای فرزند معلول ذهنی، جسمی_حرکتی یا ذهنی و جسمی-حرکتی بوده که تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار داشته و دارای پرونده در مرکز خدمات بهزیستی مثبت زندگی خوانسار بوده و در سال 1401 درشهرستان خوانسار سکونت داشتند. به منظور تشکیل سه گروه با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند (با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود و خروج)، ابتدا 46 نفر انتخاب شده و سپس به صورت تصادفی 16 نفر (8 زوج) در گروه آزمایش اول و 16 نفر در گروه آزمایش دوم و 16 نفر در گروه گواه گروه‌بندی شدند. سه گروهی که به این ترتیب تشکیل شد مشابه هم بوده و اندازه‌گیری متغیرهای وابسته برای هر دو گروه آزمایش در یک زمان صورت گرفت. همچنین مرحله پیگیری سه ماه بعد از پس آزمون روی هر سه گروه اجرا شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه خودکنترلی تانجی (2004) و پرسشنامه تاب آوری کونور-دیویدسون (2003) بودند. داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که درمان ذهن آگاهی و درمان هیجان مدار در مقایسه با گروه کنترل اثربخش هستند (p<0.05).
نتیجه گیری: بنابراین بین اثربخشی درمان ذهن آگاهی مبتنی بر فعال‌سازی طرحواره معنوی- اسلامی و درمان هیجان مدار (EFCT) برافزایش میزان تاب آوری و خود کنترلی تفاوت معناداری وجود ندارد.