هدف: هدف اصلی این پژوهش ارائه الگوی توسعه رهبری آموزشی مدیران مراکز آموزش عالی استان فارس بود.
مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته (‌کیفی-کمی) بود. جامعه آماری این پژوهش در بخش کیفی کلیه خبرگان، کارشناسان، مدیران و رهبران آموزشی در مراکز اموزش عالی استان فارس بود. نمونه‎گیری تا زمان دستیابی به اشباع داده‌ها ادامه داشت و با تعداد 13 نفر از اعضای جامعه آماری مصاحبه به عمل آمد. جامعه آماری این پژوهش در بخش کمی، کلیه اساتید هئیت علمی در مراکز آموزش عالی استان فارس بودند. برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده و تعداد 350 نفر بعنوان حجم نمونه آماری انتخاب گردید. شیوه نمونه گیری به صورت طبقه ای تصادفی بود. در بخش کیفی پژوهش از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. در بخش کمی این پژوهش برای اعتباربخشی مدل پژوهش از ابزار پرسشنامه استفاده گردید. برای تحلیل اطلاعات در بخش کیفی از روش داده بنیاد (کدگذاری) استفاده شد. و در بخش بعدی برای اعتباربخشی مدل از روش تحلیل عاملی تائیدی با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری در نرم افزار Smart PLS استفاده شد.
یافته ها: مقوله محوری (توسعه رهبری آموزشی) تابعی از شرایط علّی (ساختار نظام آموزشی، چشم انداز سازمان، مهارت های رهبری، سبک رهبری)، شرایط زمینه ای (ویژگی های شخصیتی رهبر، فرهنگ سازمانی و فناوری و تکنولوژی) و شرایط مداخله گر (توانایی های رهبری، نگرش رهبری، منابع مالی سازمان و عوامل سازمانی) است. این عوامل، شرایط را برای اعمال کنش ها و تعاملات (راهبردها) (کار تیمی و مشارکتی، شایسته سالاری، آموزش برای رهبران، مدیریت منابع، توسعه رهبری، بهبود ساختار سازمان و مدیریت دانش) مهیا می‌کند که پیامدهای (توانمندسازی کارکنان، بهبود عملکرد سازمانی ، ارتقاء کیفیت آموزش، توسعه پژوهشگری، ارتقاء مهارت های رهبری، بهبود مشارکت کارکنان، تصمیمات سازمانی ، تخصیص بهینه منابع) بود.
نتیجه گیری: مدل نهایی رهبری هوشمند با مولفه‌های شناسایی شده در بخش کیفی، مورد تائید قرار گرفت. این نتایج در قالب الگوی داده بنیاد برای استفاده رؤسای دانشگاه ها و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها ارائه شده است.