هدف: آثار سوء داشتن فرزند دارای نیازهای ویژه با تنش فراوان همراه بوده و ضایعات روانی زیادی را بر خانواده به‏ویژه مادر به‏عنوان مراقب اصلی ایجاد می‏کند. لذا این مطالعه با هدف بررسی هم‏سنجی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان وجودی به شیوه گروهی بر کارکرد روان‏شناختی مادران دارای کودک استثنایی انجام شد.
مواد و روش ها: پژوهش نیمه‏آزمایشی و طرح آن از نوع پیش‏آزمون-پس‏آزمون و پیگیری 3 ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای کودک استثنایی در مقطع ابتدایی شهرستان قرچکِ تهران بودند. با روش نمونه‏گیری هدفمند تعداد 36 نفر انتخاب و به‏شیوه تصادفی‏سازی در سه گروه 12 نفری جایگزین شدند. مداخلات درمانی طی 8 جلسه (یک جلسه 60 دقیقه‏ای در هفته) برای گروه‏های آزمایش اعمال شد اما گروه کنترل مداخله‏ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‏ها از چک لیست اطلاعات جمعیت‏شناختی و پرسش‏نامه سلامت عمومی (Goldberg & Putnam, 1972) استفاده شد. تحلیل داده‌‏ها با آمار توصیفی، آزمون پیش‌فرض‏های آماری پارامتریک و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‏های تکراری با کمک نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 24 استفاده شد.
یافته‏ها: نتایج به‏دست آمده نشان داد که کارکرد روان‏شناختی، علائم جسمانی، مشکلات خلقی، اضطرابی و بی‏خوابی و مهارت‏های اجتماعی گروه‏های آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به‏طور معنا‏داری بهبود یافته است و این بهبود در مرحله پیگیری پایدار مانده است (05/0>P) همچنین، نتایج نشان داد بین میزان سودمندی دو شیوه مداخلاتی به روش وجودگرایی و شناختی-رفتاری در مراحل پس‏آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0>P).
نتیجه‏گیری: یافته‏ها نشان می‏دهد که می‏توان از این شیوه‏های مداخلاتی به‏منظور بهبود وضعیت هیجانی-اجتماعی مادران دارای فرزند استثنایی به‏عنوان روش‏های مداخله‏ای مؤثر سود جست.