روماتیسم بیماری مزمن با سبب‌شناسی  ناشناخته‌ای است که با نشانه‌های اصلی درد منتشر در سراسر بدن و نقاط حساس متعدد، اختلال شناختی خلقی  از جمله اختلال حافظه کوتاه‌مدت و کاهش تمرکز، افسردگی، تنیدگی، و اضطراب و خشکی صبحگاهی مفاصل شناخته می‌شود.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد پیامدهای روانشناختی و نشخوار فکری  در بیماران زن مبتلا به بیماریهای روماتیسمی در شهر تهران انجام گرفت. این مطالعه از نوع آزمایشی کنترل شده با گروه کنترل و پیش آزمون و پس آزمون بود. جامعه آماری پژوهش حاضر عبارت بود از کلیه بیماران زن مبتلا به بیماریهای روماتیسمی مراجعه کننده به درمانگاه روماتولوژی بیمارستان امام حسین(ع) در شهر تهران در طی ماه‌های فروردین تا خرداد ماه سال 1400 مراجعه‌ کرده بودند و پس از بررسی‌های اولیه و انجام آزمایشات، تشخیص بیماریهای روماتیسمی دریافت کردند، تشکیل دادند.  30 نفر از زنان مبتلا به بیماریهای روماتیسمی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و از طریق جایگزینی تصادفی به دو گروه‌ تقسیم شدند (با استفاده از جدول اعداد تصادفی) و پس از جایگزینی تصادفی، برای رعایت اصل کاربندی تصادفی، دوباره از روی تصادف یکی از گروه‌ها به عنوان گروه آزمایش تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ((n=15 و یک گروه کنترل (n=15) گمارده شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه‌های مشخصات دموگرافیک، فرم کوتاه مقیاس افسردگی، اضطراب، استرس (لاویبوند و لاویبوند، 1995) و پرسشنامه نشخوار فکری(نولن هوکسیما،1991)،بود. جهت بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد پیامدهای روانشناختی و نشخوار فکری از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد اطلاعات مذکور در سه مرحله خط پایه، پس از مداخله و پیگیری سه ماهه جمع آوری شدند.
یافته ها: میانگین متغیرهای پیامدهای روانشناختی و نشخوار فکری در مرحله پیش آزمون بین دو گروه تفاوت معنی داری وجود نداشت که حاکی از همگن بودن دو گروه و مقایسه پس آزمون‌ها در دو گروه حاکی از وجود تفاوت معنی دار است که این مساله نشان دهنده اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بوده است (001/0 < P).