از دیدگاه اسلام، نظارت جایگاه مهمی در امور فردی و اجتماعی دارد. ازاین رو، در این تحقیق، نظارت بر حاکمیت دینی از نظر فقه اسلام بررسی و الگوی نظارتی اسلام به عنوان یک نظام جدید نظارتی ارائه می شود. این نظام نظارتی، دارای مبانی، پیش فرض ها، ادله و ویژگی های خاصی بوده و از ساختاری جدید برخوردار است که در هیچ یک از نظام های کنونی مشابهی ندارد. همچنین نظام جمهوری اسلامی ایران، یک نظام مردم سالار دینی است که مشروعیت حاکمیت آن به اراده الهی است. ماهیت نظام اسلامی اقتضا می کند که قانون اساسی آن بر مبنای مبانی اسلامی و بر مدار قرآن و عترت جریان یابد و افراد صالح عهده دار اداره حکومت و کشور شوند، به صورتی که احکام شریعت اسلام در همه شئون جامعه جاری و ساری گردد و موجبات سلامت اخلاقی و معنوی جامعه را فراهم سازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که نظارت و کنترل در مدیریت و اعمال آن در تمام سازمان‌ها و نظام‌های اداری و بویژه در سطح کارگزاران حکومتی امری ضروری است و این مقوله جدی در قرآن کریم و نهج‌البلاغه در همه سطوح مدیریتی مورد تأکید قرار گرفته است.