در این نوشتار به بررسی سیستماتیک برنامه درسی ملی، حول ایده های بزرگ در جهان شناسی، من باب قرآن کریم و فلسفه اسلامی پرداخته شده است تا اثربخشی آن را در کمک به دانش آموزان در درک مفاهیم اصلی هستی شناسی، و تأثیر آن بر نگرش آنها نسبت به جهان مادی و معنوی، ارزیابی گردد.  با توجه به نقشه ای که سند برنامه درسی ملی در ارتقای کیفیت برنامه های درسی و آموزشی دارد و از طرفی امری نوپا و بدیع در ایران محسوب می شود بنابراین همواره و به طور مستمر نیاز به تحلیل خواهد داشت لذا هدف از این مطالعه، تحلیل جهان هستی در برنامه درسی ملی با نگاهی بر قرآن کریم و فلسفه اسلامی و غربی و برگذیدن عالی ترین معیارهای جهان شناختی تربیتی می باشد. هدف از هستی شناختی این جهانی و آن جهانی در برنامه درسی ملی، شناخت مفهوم جهان و پرورش و استدلال ابعاد دوگانه آن، عالم واقع - و عالم معنا، معقول و معنوی در دانش آموزان است. تحولات دنیوی، درک دانش آموزان از جهان را تغییر می دهد و این مهم طریقی را می طلبد تا فرصتی برای درگیر کردن عمیق دانش آموزان با شناخت مفهوم، تعریف، ابعاد، هدف، و تکامل جهان و خالق آن، مهیا گردد. پژوهش حاضر این فرصت را فراهم کرده است تا علم به جهان هستی و چگونگی آن در برنامه درسی ملی با استفاده از روش اسنادی- نظری، مورد تحلیل و تبیین قرار گیرد و سنگ شالوده های آن مبتنی بر قرآن و فلسفه اسلامی، به صورت مدلی تربیتی ارائه گردد. ماحصل این مطالعه، پرورش خردورزی و تحصیل بینش در دانش آموزان نسبت به ابعاد یکپارچه، مادی  و معنوی جهان هستی – هدفمندی و علت و اساس جهان هستی - علم به حقیقت جهان هستی و خلقت نظام مند آن با قاعده، نظم، زیبایی و دقت که نشان ازعلتی هدفمند دارد- ایمان و باور قلبی و عملی به ابعاد هستی در یک کل مادی و معنوی- عمل صالح و عادلانه در جهان مادی که دنیای محسوس، عینی، محدود، نسبی، وابسته، ناپایدار، گذرا و فانیست و مقدمه و وسیله رسیدن به جهان معنوی است که حیاتی نامحسوس، ذهنی، معقول، نامحدود، مطلق، جاودان و باقیست- دنیای مادی میدان سعی و عمل و ذخیره ی آن برای جهان معنویست - عمل به اهداف خدا از خلقت انسان و جهان به عنوان علت و اساس پیدایش هستی، است.