در آموزه های اسلام، اعتدال در باور و رفتار، ارزشمند و افراط و تفریط در امور مورد نکوهش قرار گرفته است. مجموعۀ قوانین و آداب دین اسلام به گونه ای است که انسان متعادل تربیت شود و نیز از اساسی ترین احکام عقلی و مفاهیم دینی در اسلام، که مورد تأکید فراوان ائمه اطهار (علیهم السلام) قرار گرفته، پایبندی به اعتدال گرایی در تمام ساحات زندگی بشر است. اهمیت بحث اعتدال زمانی مشخص می شود که می بینیم در سیر تاریخ ، گروه هایی تحت عناوین مختلف با خارج شدن از حد اعتدال و گرایش به افراط و یا تفریط، در جوامع تأثیر به سزایی بر توده ی مردم گذاشته اند. از این رو ضروری است جهت گرفتار نشدن در دام افراط و تفریط ها در امور، عوامل دستیابی به اعتدال معرفی و تبیین شود. با توجّه به گزارش قرآن و آموزه های اهل بیت (علیهم السلام) می توان دریافت که عوامل متعددی نظیر: ایمان به خدا، تدبیر و برنامه ریزی، اصلاح بینش و نگرش، نظارت و کنترل، پرهیز از افراط و تفریط، قوانین درست و عادلانه، تحریم اسراف و تبذیر، حق‌محوری، عقل گرایی و حاکمیت عدل در بروز اعتدال‌گرایی ایفای نقش می کنند.